<\/p>\n
\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Prof. Dr. R. Cengiz Derdiman<\/em><\/p>\n Su\u00e7larla m\u00fccadelede g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flay\u0131c\u0131\u00a0 \u00a0\u201cyap\u0131sal tedbirler\u201d \u00fczerinde bir deneme<\/p>\n Bu yaz\u0131da binalar\u0131 h\u0131rs\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131; proje ve yap\u0131m a\u015famalar\u0131nda \u201ckoruyucu \u2018yap\u0131sal donan\u0131mlar\/kazan\u0131mlar\u2019\u201d \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu yaz\u0131da, bir \u00f6neri olarak; g\u00fcvenlik mimarl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fchendisli\u011fi olu\u015fturulmas\u0131, \u201ctart\u0131\u015fmaya\u201d a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Asl\u0131nda binalar\u0131n yap\u0131m\u0131nda, halihaz\u0131rda ki\u015filerin; sa\u011fl\u0131k, esenlik ve g\u00fcvenliklerini g\u00f6zeten\u00a0 bir k\u0131s\u0131m kay\u0131t ve \u015fartlar aranmaktad\u0131r. Binalar\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131n \u201cin\u015faat ruhsat\u0131\u201dna; yap\u0131lan binalara yerle\u015fmenin \u201ckullan\u0131m ruhsat\u0131\u201dna\u00a0 ba\u011flanmas\u0131; hep g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7indir. \u00c7\u00fcbnk\u00fc bu ruhsatlarla, binalar\u0131n; ki\u015fi, toplum ve \u00e7evre d\u00fczeni ve g\u00fcvenli\u011fine uygunlu\u011funun sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 tescil edilmi\u015f olmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mlardan, bina yap\u0131mlar\u0131nda \u00f6rne\u011fin; yang\u0131n, do\u011fal gaz ve elektrik gibi donan\u0131mlara daha bir hassasiyet g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n Binalar\u0131n g\u00fcvenli ve d\u00fczenli ya\u015fant\u0131ya elveri\u015fli yukar\u0131da de\u011finilen kazan\u0131mlara kavu\u015fturulmas\u0131; g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131yla \u201cm\u00fctehass\u0131s(\u2248konuyla ilgilenen)\u201d mimar ve m\u00fchendislerin koordinesini gerektirmektedir. Binalar\u0131n su\u00e7lara kar\u015f\u0131 korumada yap\u0131mdaki donan\u0131mlar neler olabilir; bunlar\u0131 tespitte nas\u0131l bir y\u00f6ntem izlenebilir gibi konular; bu anlamda tart\u0131\u015fma noktalar\u0131 olabilecektir. \u00a0\u0130\u015fte bu yaz\u0131, bu kadar kapsaml\u0131 bak\u0131\u015fa sadece \u00f6rnek olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemli olup; binalar\u0131n h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yap\u0131sal \u00f6nlemlerle korunmas\u0131na ili\u015fkin \u00e7ok \u00e7ok genel bir fikir vermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n \u201cM\u00fchendis \u2026ayg\u0131t, tesis, \u2026ve yap\u0131lar\u0131 (olu\u015fturmak ve i\u015fletmek \u00fczere, bilimsel, teknik ve di\u011fer ilgili bilgi ve becerileri kazan\u0131p kullanan bireydir.\u201d[1]<\/a> M\u00fchendislik, bir konuyu, matematiksel ve teknik hesaplarla ve i\u015flemlerle; \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hedeflere ve ama\u00e7lara uygun bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irmektir. M\u00fchendis eldeki bilgi, malzeme ve di\u011fer verilerle, bir konuda somut bir sonu\u00e7 olu\u015fturbilme \u00e7aba ve amac\u0131yla hareket eder. M\u00fchendise bu konuda yol g\u00f6sterici plan ve proje ise mimarl\u0131k i\u015fidir.<\/p>\n Mimari eser, bir konunun estetik yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6nemseyerek, bir k\u0131s\u0131m pratik gereklilik ve teknik i\u015flemlerin ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar.[2]<\/a> Mimar, bir \u015feyi tahlil edip anlamak ve bunun hangi sistemin yap\u0131s\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.[3]<\/a> \u201cMimarl\u0131k bir t\u00fcr (olu\u015fturma, meydana \u00e7\u0131karma) ve d\u00fczen kurma \u00f6nerisidir.\u201d[4]<\/a> Mimar, tasar\u0131mlar\u0131nda konunun gerektirdi\u011fi fiil\u00ee ve hukuk\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve durumlar\u0131 nazara alarak en yararl\u0131y\u0131 olu\u015fturur. M\u00fchendis de hayata ge\u00e7irece\u011fi konuda azami yarar\u0131 ama\u00e7larken plan ve projeleri, fiili ve hukuki s\u0131n\u0131rlar\u0131\/durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur. Sonu\u00e7ta bir olu\u015fturma, bir icad i\u015finde m\u00fchendis mimars\u0131z; mimar da m\u00fchendissiz olmaz.<\/p>\n Toplumsal hayatta en \u00f6nemli sorunlardan birisi su\u00e7 korkusudur. \u201cSu\u00e7 korkusu, su\u00e7a maruz kalmak endi\u015fesinde olmak\u201d demektir. Zaman\u0131m\u0131zda su\u00e7 korkusu sebepleri i\u00e7inde; ev, e\u015fya ya da mek\u00e2nlara sald\u0131r\u0131 endi\u015fesi geni\u015f bir yer tutmaktad\u0131r.\u00a0 Su\u00e7 korkusunun giderilmesinde al\u0131acak proaktif polislik tedbirleri[5]<\/a> ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n yeri tart\u0131\u015f\u0131lmaz. Su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in al\u0131nan bu tedbirler su\u00e7 sebeplerinin ve su\u00e7a elveri\u015fli hal ve \u015fartlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n Su\u00e7a ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ahlak\u00ee ve \u00e7evresel ve benzer fakt\u00f6rler kadar; su\u00e7un i\u015flenmesini kolayla\u015ft\u0131ran fizik\u00ee ve teknik eksiklikler de sebep olmaktad\u0131r.[6]<\/a> Bu sebeple, su\u00e7 teorisine g\u00f6re, yap\u0131larda fizik\u00ee kazan\u0131mlara ili\u015fkin de\u011fi\u015fkenler su\u00e7a etki etmektedir.[7]<\/a> Su\u00e7 teorilerinden[8]<\/a> \u00e7\u0131kar\u0131lan ortak payda ise, su\u00e7un al\u0131nacak; \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, su\u00e7 \u00f6ncesi ve sonras\u0131 tedbirlerle \u00f6nlenmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. Bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc tedbirler \u201cproaktif polislik\u201d olarak an\u0131labilirler. Toplum deste\u011fini almak, su\u00e7 \u00f6nlemeye bilimsel yakla\u015f\u0131m gibi hususlar hep bu proaktif ameliyeler kapsam\u0131nda kal\u0131rlar.[9]<\/a> Ancak, s\u00f6ylendi\u011fi gibi; toplumsal yap\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri; su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesinde teknik baz\u0131 \u00e7abalar\u0131 da gerektirebilmektedir. Bu kapsamda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, m\u00fchendislik ve mimarl\u0131k perspektifinde somutla\u015fan yap\u0131sal tedbirler; -ki bunlar da proaktif kapsamda g\u00f6r\u00fclmeyecek olurlarsa bile;- \u00a0en az bu proaktif tedbirler kadar zorunlu g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler.<\/p>\n Yukar\u0131da \u201cyap\u0131sal tedbirler\u201d dedi\u011fimiz tedbirlerin; \u201cmimar ve m\u00fchendis mahareti\u201d ile ke\u015ffi ve hayata ge\u00e7irilmesi gerekir. Binalar\u0131n; hukuka, estetik g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe ve \u00e7evre d\u00fczenine riayet ederek \u00f6rne\u011fin:<\/p>\n *Binaya giri\u015f veya t\u0131rmanma ve biti\u015fik balkon gibi yerlerden ge\u00e7i\u015fi engellemek i\u00e7in tel \u00f6rg\u00fc \u00e7evre duvar\u0131;<\/p>\n *Gelenleri kontrol ve \u00f6nleyici \u00f6zellikleri itibar\u0131yla\u00a0 alarm ya da kamera sistemleri;<\/p>\n *Bina i\u00e7inde girildi\u011finde \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve ta\u015f\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atma imkanlar\u0131n\u0131 kapatan d\u00fczenekler;<\/p>\n *Para ve de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n duvar i\u00e7lerinde bulunamayacak \u015fekilde izole edilmi\u015f oyma\/cepler \u015feklinde farkedilmeyen dolaplar olu\u015fturmak;<\/p>\n *Binalara giri\u015flerden orada oturanlar\u0131n cep telefonuna alarm gibi mesaj ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yollamak;<\/p>\n \u015eeklindeki yap\u0131sal donan\u0131m\/kazan\u0131mlarla korunmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Binalar\u0131n bu yap\u0131sal \u00f6nlemlerle korunmalar\u0131, do\u011falk bir korunmu\u015f mekan olu\u015fturmu\u015f olmaktad\u0131r.[10]<\/a> Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm bunlar\u0131n; binalara sonradan eklenmesi binalara ruhsata ayk\u0131r\u0131 y\u00fck getirebilir. Bu sebeple, binan\u0131n mimar\u00ee projesine konmas\u0131 ve binaya yap\u0131mda kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 uygundur.<\/p>\n G\u00fcvenlik\u00a0 k mimarl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte g\u00fcvenlik m\u00fchendisli\u011fi terimleri, taraf\u0131m\u0131zdan, ilk kez 1997 tarihinde[11]<\/a> dile getirilmi\u015ftir. Aradan ge\u00e7en zaman sonras\u0131 bu deyimlere ve bunlara ili\u015fkin izahata, 2005[12]<\/a> ve 2013[13]<\/a> \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ayr\u0131ca ve 2015\u2019de de ortak bir \u00e7al\u0131\u015fmada[14]<\/a>\u00a0 da yer verilmi\u015ftir. T\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda izah edildi\u011fi \u00fczere; bizce, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirlerden ba\u015fka g\u00fcvenlik m\u00fchendisli\u011fi ve mimarl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda donan\u0131mlar da gerekmektedir.<\/p>\n Alman teorik bak\u0131\u015f\u0131nda, sadece g\u00fcvenlik mimarl\u0131\u011f\u0131 deyimine yo\u011funla\u015f\u0131lmakta ve bunun; polisiye faaliyetler kapsam\u0131nda, su\u00e7 \u00f6nleme stratejisi olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r.[15]<\/a> Buna g\u00f6re g\u00fcvenlik mimarl\u0131\u011f\u0131, su\u00e7la m\u00fccadelenin gerektirdi\u011fi t\u00fcm tasar\u0131mlar olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr<\/em><\/strong>.[16]<\/a><\/p>\n Halbuki daha evvelki an\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00a0da ifade edildi\u011fi \u00fczere; \u201cmimarl\u0131k, \u00e7evrenin ve\/veya yap\u0131lar\u0131n su\u00e7a kar\u015f\u0131 korunmas\u0131nda proje ve tasar\u0131m faaliyeti olarak kalmaktad\u0131r. Bu soyut i\u00e7erikler, ancak hayata ge\u00e7irildi\u011finde insana faydal\u0131 bir kazan\u0131m olmaktad\u0131r. Bu kazan\u0131m da g\u00fcvenlik m\u00fchendisi diyebilece\u011fimiz yeni bir faaliyet alan\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesini\/katk\u0131s\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu do\u011frultuda, g\u00fcvenlik m\u00fchendisi; su\u00e7lara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 gereken yerin; \u00f6zelli\u011fine ve su\u00e7 istatistikleri ve haritalar\u0131na g\u00f6re en iyi koruma uygulamas\u0131n\u0131 ve y\u00f6ntemlerini ara\u015ft\u0131r\u0131r.[17]<\/a> M\u00fchendislik faaliyetinin bu y\u00f6n\u00fc ve perspektifi; ayn\u0131 hususlar\u0131 projenelendiren mimar\u00ee kazan\u0131mlar\u0131 hayata ge\u00e7irmeyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla bu destek, teknik hesaplama ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015flerle\u00a0 su\u00e7un \u00f6nlenmesine mimar ve m\u00fchendis deste\u011fi olacakt\u0131r. Bu deste\u011fin niteli\u011fi, t\u00fcr\u00fc ve di\u011fer tespitler, su\u00e7lar\u0131n t\u00fcr ve risk derecesi gibi olgulara g\u00f6re de\u011fi\u015fecektir. De\u011fi\u015fkenlere g\u00f6re, en etkin \u00f6nleyici yol ve y\u00f6ntemler, g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131 ile kordineli olarak bulunacak ve uygulanacakt\u0131r. Binalarda, buralar\u0131n \u00f6zellikleri gibi hususlar da dikkate al\u0131narak, bu yerlerin;<\/p>\n *G\u00fcvenliklerinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 gerektiren konu\u015flanma ve donan\u0131mlar\u0131n projelendirilmesi;<\/p>\n *M\u00fchendislik a\u015famas\u0131nda da bunlar\u0131n projelerine uygun \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmeleri;<\/p>\n Gereklidir. Bu durum, iki farkl\u0131 faaliyetin birbiriyle ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gereken koordineli \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektirmektedir. Bu koordine s\u00fcrecine, \u00f6nlemlerin belirlenmesi gibi konularda g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131 ya da \u201cg\u00fcvenlik m\u00fc\u015faviri\u201dnin[18]<\/a> kat\u0131l\u0131m\u0131 da s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n Mevzuat gere\u011fince ev, i\u015fyeri ve di\u011fer mekanlarda;<\/p>\n * Alarm sistemi kurdurmak;[19]<\/a><\/p>\n * \u00c7evre duvar\u0131 yapmak dikenli tel ile \u00e7evrimek;<\/p>\n Gibi fizik\u00ee tedbirler ald\u0131r\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[20]<\/a> 5188 say\u0131l\u0131 kanuna dayanarak kullan\u0131labilecek bu yetkiler; binalarda sonradan eklenebilecek donan\u0131mlard\u0131r. \u00a0Dahas\u0131, kamusal makamlar\u0131n su\u00e7 i\u015flenme riskinin t\u00fcr\u00fc ve derecesine g\u00f6re belirledi\u011fi tedbirlerin uygulanmas\u0131na; il \u00f6zel g\u00fcvenlik komisyonunca, ama \u201ctalep \u00fczerine\u201d karar verilmektedir.[21]<\/a> Mevzuat, bu tedbirleri istek olmadan yapt\u0131rmas\u0131 konusunda \u201ca\u00e7\u0131k\u201d de\u011fildir. Mevzuat, karar\u0131n talep \u00fczerine verilmesine ili\u015fkin \u00fcslup benimsemi\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanunu (\u0130K) ve uygulama metinleri, yap\u0131m i\u015fine ba\u015flanmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131 (=in\u015faat); bitmi\u015f yap\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in de \u201cyap\u0131 kullan\u0131m\u201d ruhsat\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. \u0130K ve Planl\u0131 Alanlar \u0130mar Y\u00f6netmeli\u011fi (PAT\u0130Y) gibi mevzuata g\u00f6re; \u201cyap\u0131la\u015fmada temel ilkeler\u201d de g\u00f6zetilir. Bu ilkelerden birisi gere\u011fince: Yap\u0131la\u015fman\u0131n, fen, sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre \u015fartlar\u0131na uygun olmas\u0131 zorunludur. \u201c\u0130n\u015fa\u00ee faaliyetler; risklere kar\u015f\u0131 g\u00fcvenlikli (olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca) sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplumsal ya\u015fama imk\u00e2n verecek; ve \u00e7evre ko\u015fullar\u0131n\u0131 olumsuz etkilemeyecek \u015fekilde yap\u0131lma(mal\u0131d\u0131r).\u201d[22]<\/a><\/p>\n Yap\u0131 ruhsat\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuruda; imar durumunun elveri\u015fli olmas\u0131 \u015fart\u0131yla; mimar\u00ee proje, yap\u0131 plan\u0131 gibi bir k\u0131s\u0131m belgeleri ibraz etmek gerekmektedir. Burada ibraz edilmesi gereken en \u00f6nemli belgelerden bir tanesi de \u201cyap\u0131 aplikasyon projesi\u201ddir. Bu proje; \u00e7evre \u015fartlar\u0131, fen, san\u2019at, sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine uygunluklar\u0131 kapsamaktad\u0131r.[23]<\/a> \u0130mar izni, in\u015faat-yap\u0131m izni gibi izinlerden ba\u015fka, yap\u0131 kullan\u0131m izni de bu izinlere dahildir. Hatta mevzuata g\u00f6re, bir yap\u0131n\u0131n ruhsat\u0131na uygun yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 da, ayr\u0131ca denetlenmektedir.[24]<\/a><\/p>\n T\u00fcm bunlar, toplumsal, ki\u015fisel ve \u00e7evresel d\u00fczen ve g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131rlar. Ama bunlar\u0131n su\u00e7lar\u0131 \u00f6nlemeyi ama\u00e7lay\u0131c\u0131 kazan\u0131mlar\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenemez. Zorunluluk, sadece yang\u0131nla m\u00fccadelede ve enerji performans\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesinde kendini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n 1-) Umama a\u00e7\u0131k istirahat ve e\u011flence yerleri; 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 7. maddesine tabi\u00a0 olmaktad\u0131rlar. Umuma a\u00e7\u0131k \u015fekilde faaliyete ge\u00e7irilmek istenen bu yerlerin, ruhsat verilmeden evvel; su\u00e7 i\u015flenmeye elveri\u015fsiz olup olmas\u0131 gibi y\u00f6nlerden ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.[25]<\/a><\/p>\n 2-) Di\u011fer i\u015fyerleri de kanuna g\u00f6re,\u00a0 milli g\u00fcvenlik, \u00e7evre ve trafik d\u00fczenine uygun olmal\u0131d\u0131rlar. 3572 say\u0131l\u0131 \u0130\u015fyeri A\u00e7ma Ve \u00c7al\u0131\u015fma Ruhsatlar\u0131na Dair Kanun bunu gerektirmektedir.<\/p>\n T\u00fcm bunlar yap\u0131la\u015fmada mimari proje ve m\u00fchendislik baz\u0131nda su\u00e7 \u00f6nleme kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmamaktad\u0131rlar.<\/p>\n G\u00fcvenlik mimarl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fchendisli\u011finin hayata ge\u00e7irilmesi, uzun ve \u00e7ok kapsaml\u0131 tart\u0131\u015fmay\u0131 gerektirmektedir. Binalar\u0131n su\u00e7lara kar\u015f\u0131 korunmalar\u0131 i\u00e7in:<\/p>\n * konumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131,<\/p>\n * giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerlerinin korunmas\u0131<\/p>\n Gibi, yukar\u0131da geni\u015f\u00e7e zikredilen \u00a0bir\u00e7ok \u00f6nlem gerekecektir. Bunlara ili\u015fkin kazan\u0131mlar \u00f6ncelikle mimar\u00ee projelerde konulacakt\u0131r. Bu t\u00fcr mimari projelerde aranacak hususlar\u0131n neler olaca\u011f\u0131; m\u00fchendislerce bunlar\u0131n nas\u0131l hayata ge\u00e7irilece\u011fi; konuya ili\u015fkin g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131 ya da m\u00fc\u015favirlerinin18 <\/sup>katk\u0131lar\u0131 yasal dayana\u011fa ba\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ancak, bu usuller, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra, ilk a\u015famada; valilerin genel emir \u00e7\u0131karma yetkisiyle hayata ge\u00e7irilebilir. 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununun 9\/c maddesi, valilelere; genel emirler \u00e7\u0131karma yetkisi vermektedir. Bunun i\u00e7in mevzuatta bir d\u00fczenleme olmamas\u0131 ve kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ama\u00e7lanmas\u0131 yeterlidir. Ancak, \u00f6ng\u00f6r\u00fclecek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin\u00a0 kal\u0131c\u0131 olmas\u0131, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 mahiyette a\u00e7\u0131k kanun gerektirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Anayasan\u0131n 13. maddesi, temel haklar\u0131n \u201cancak\u201d kanunla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Genel emirler Anayasan\u0131n 12\/son maddesiyle[26]<\/a> hukuk\u00eele\u015ftirilse de; bu t\u00fcr sorumluluklar\u0131n ilk-el olarak kanunla konulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n Bina yap\u0131mlar\u0131nda su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in g\u00fcvenlik donan\u0131mlar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmelidir. Bu da, g\u00fcvenlik mimarl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik m\u00fchendisli\u011fi kazan\u0131mlar\u0131 \u015feklinde olmal\u0131d\u0131r. Mimarl\u0131k g\u00fcvenlik tedbirlerin yap\u0131 plan ve projelerine yans\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131; m\u00fchendislik de yap\u0131ya bu tedbirlerin uygulamayla kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmelidir. Bu arada mimarl\u0131k ve m\u00fchensili\u011fin g\u00fcvenlik ba\u011flam\u0131ndaki \u00f6ng\u00f6r\u00fclecek kazan\u0131mlar; g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131, g\u00fcvenlik m\u00fc\u015favirleri ve di\u011fer ilgili kamusal makamlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ile belirlenebilir. T\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131n belirlenmesi ve uygulamaya ge\u00e7irilmesi esas ve usulleri hukuka uygun olmal\u0131 ve mevzuatla belirlenmelidir.<\/p>\n 1-)\u00a0 Bu makalenin, yasalara uygun \u015fekilde kaynak g\u00f6sterilip at\u0131f yap\u0131larak kullan\u0131lmas\u0131 hari\u00e7, r\u0131zam\u0131z ve iznimiz al\u0131nmadan ba\u015fka yerlerde yay\u0131mlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak isteriz. Bu hususta Yasal Uyar\u0131<\/a> sayfas\u0131n\u0131 da kontrol edebilirsiniz.<\/p>\n 2-) Bu makaleye at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 halinde:<\/p>\n R. Cengiz Derdiman, \u201c\u2018<\/em>Binalar\u0131n Su\u00e7lara Kar\u015f\u0131 Korunmas\u0131nda G\u00fcvenlik Mimarl\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fchendisli\u011fi\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..<\/p>\n \u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmesi gerekmektedir.<\/p>\n 3-) \u0130znimiz ve r\u0131zam\u0131z al\u0131nmas\u0131 kayd\u0131yla di\u011fer kullan\u0131mlarda da mutlaka:<\/p>\n Kaynak:\u00a0 R. Cengiz Derdiman,\u00a0 \u201c<\/em>Binalar\u0131n Su\u00e7lara Kar\u015f\u0131 Korunmas\u0131nda G\u00fcvenlik Mimarl\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fchendisli\u011fi\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..<\/p>\n \u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n [1] \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zdemir, Ahmet, \u201cM\u00fchendis olmak ya da Ol(a)mamak\u201d II. \u00d6\u011frenci \u0130ye Bildiriler Kitab\u0131<\/em>, http:\/\/www.emo.org.tr\/ekler\/3a2ef803d ebeee2_ek.pdf<\/a> (04.09.2019), s. 137.<\/p>\n [2]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cherpillod, \u0130van-Dessemontet, Fran\u00e7ois, \u201c(Mimari Eserlerde) Fikri haklar\u201d, \u00c7eviren: Ramazan \u00c7a\u011flayan, Ankara Barosu Fikri M\u00fclkiyet ve Rekabet Hukuku (FMR) Dergisi<\/em>, y\u0131l: 2009, say\u0131: 4, s. 65,66.<\/p>\n [3]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Foegen, Malte-Battenfeld, J\u00f6rg (2013), \u201cRolle der Architektur\u201d, https:\/\/www.wibas.com\/media\/filer_public\/2013\/08\/ 28\/rollederarchitektur_de.pdf<\/a> (04.09.2019), s. 2, 9. Dolay\u0131s\u0131yla, mimarl\u0131k ta oldu\u011fu gibi (bak\u0131n\u0131z: Cherpillod-Dessemontet, 2009.) m\u00fchendislik faaliyetleri de; sahibinin \u00fcsl\u00fcbuyla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00f6zg\u00fcnl\u00fck ta\u015f\u0131d\u0131klar s\u00fcrece korunurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumdaki performanslar fikir ve sanat eseri addedilirler.<\/p>\n [4]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u00fcney, Dilay-Y\u00fcrekli, H\u00fclya, \u201cMimarl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131m\u0131zerine bir deneme\u201d it\u00fc dergisi\/a mimarl\u0131k, planlama, tasar\u0131m<\/em> Cilt:3, Say\u0131:1, 31-42 Mart 2004, s. 41.<\/p>\n [5]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDaha \u00e7ok, su\u00e7 i\u015flendikten sonra m\u00fcdahale a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olan ve polisin g\u00f6revinin ifas\u0131nda bilinen dar kal\u0131plar\u0131nda kalan reaktif polislik\u2019<\/em>e nazaran yeni geli\u015ftirilen proaktif polislik<\/em> teorisi, su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesinden \u00f6nce \u00f6nlenmesi i\u00e7in gerekli tedbirleri almay\u0131 hedeflemektedir. Proaktif polislikte, polis bilinen dar ve klasik kal\u0131plar\u0131ndan \u00e7\u0131karak, su\u00e7 i\u015flenmeden evvel harekete ge\u00e7mektedir.\u201d Derdiman, R. Cengiz, \u201cHukuk Felsefesi G\u00f6z\u00fcyle \u2018Polis\u2019\u00a0 Kavram\u0131 ve \u00c7a\u011fda\u015f Polislik D\u00fc\u015f\u00fcncesi\u201d, Kayg\u0131 : Uluda\u011f \u00dcniversitesi Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Felsefe Dergisi, <\/em>y\u0131l: 2005, say\u0131: 5, ss: 132-150, s.\u00a0 142.<\/p>\n [6]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: Do\u011fan, Halil \u0130brahim-Sevin\u00e7, Bilal, \u201cSu\u00e7 Teorileri ve \u015eehir G\u00fcvenli\u011fi: Bitlis \u0130liyle \u0130lgili Genel Bir De\u011ferlendirme\u201d Polis Bilimleri Dergisi,<\/em> Cilt:13 say\u0131: 4, y\u0131l: 2011, ss.27-53 s. 29.<\/p>\n [7]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rolinski, Klaus, Wohnhausarchitektur und Kriminalit\u00e4t<\/em>, unter Mitarbeit von Wilfried Ahlborn Rudolf Heger Peter H\u00f6hmann und Marianne Schwabe-H\u00f6llein, Gesamtherstellung Carl Ritter-GmbH & Co KG , Wiesbaden, 1980, S. 44<\/p>\n [8] \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bir evde bir cam k\u0131r\u0131ksa ve tamir ettirilmediyse, di\u011fer camlar\u0131n da k\u0131r\u0131lma ve eve girilme ihtimali \u00e7ok y\u00fcksektir. K\u0131r\u0131k camlar teorisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla bu sonu\u00e7lara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n “Su\u00e7 uygun ortamda i\u015flenebilir” \u00f6nermesini canl\u0131 tutan realist-ak\u0131lc\u0131 hesaplar teorisi de, dikkate de\u011fer i\u00e7eriktedir. Ger\u00e7ekten,\u00a0 \u00f6rne\u011fin; ki\u015filerin tan\u0131nmad\u0131klar\u0131 yerlerde ve su\u00e7la istedikleri amaca ula\u015fabilecekleri yerlerde su\u00e7 i\u015fleme e\u011filimlerinin artabilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r (Derdiman, R. Cengiz, \u201cKentle\u015fmenin Su\u00e7a Etkisi ve Kentlilerin Su\u00e7la M\u00fccadelesinin Sosyal ve Hukuki Boyutlar\u0131\u201d, \u00c7a\u011fda\u015f Yerel Y\u00f6netimler Dergisi<\/em>, Cilt 19 Say\u0131 3 Temmuz 2010, ss. 49-73, s<\/em>. 55 vd).<\/p>\n Rutin faaliyetler nazariyesi ise, su\u00e7 i\u015flemeyi g\u00fcnl\u00fck rutin faaliyet olarak yap\u0131lan bir i\u015f gibi anlamaktad\u0131r. Su\u00e7a g\u00fcd\u00fclenmi\u015f su\u00e7lunun korumas\u0131z yerlerde su\u00e7 i\u015flemesinin ola\u011fan gidi\u015fat olaca\u011f\u0131 bu teorinin temelidir.<\/p>\n T\u00fcm bu bilgiler ve an\u0131lan su\u00e7 teorileri i\u00e7in ayr\u0131ca bak\u0131n\u0131z: Do\u011fan-Sevin\u00e7, 31-34.<\/p>\n [9]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kury, \u00a0Helmut ,\u201d<\/em> Pr\u00e4ventionskonzepte\u201d,\u00a0 Auf der Suche nach neuer Sicherheit, <\/em>Fakten, Theorien und Folgen,<\/em> Hans-J\u00fcrgen Lange \u00b7 H. Peter Ohly \u00b7 Jo Reichertz (Hrsg.), GWV Fachverlage GmbH, Wiesbaden 2008, s. 22, 23.<\/p>\n [10]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu konudaki teorik yakla\u015f\u0131m i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Rolinski, s. 32.<\/p>\n [11]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Turhal Televizyonu,\u00a0 \u201cSerbest Mikrofon\u201d 22.09.1997; Tokat G\u00fcne\u015f TV, \u201cHaberler\u201d, 23.09.1997.<\/p>\n [12]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Derdiman, R. Cengiz \u201c\u00d6zel G\u00fcvenlik Anlay\u0131\u015f\u0131 ve 5188 Say\u0131l\u0131 Kanunun Uygulanmas\u0131ndan Do\u011fan Sorunlara \u0130li\u015fkin De\u011ferlendirmeler\u201d II. Ulusal \u00d6zel G\u00fcvenlik Sempozyumu T\u00fcrkiyede \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerinin D\u00fcn\u00fc, Bug\u00fcn\u00fc, yar\u0131n\u0131,<\/em> Edit\u00f6rler: Faik\u00c7elik-Selma Akp\u0131nar-Bet\u00fcl Urhan-Gazi U\u00e7kun-Deniz Da\u011fdeviren,\u00a0 Kocaeli \u00dcniversitesi Yay\u0131n\u0131, no: 199 Kocaeli, 2005, s. 30.<\/p>\n [13]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Derdiman, R. C., 2013, \u201c\u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerinin Niteli\u011fi ve Etkin Bir \u015eekilde Y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi \u0130\u00e7in Yap\u0131lmas\u0131 Gereken D\u00fczenlemeler\u201d<\/em> III. \u00d6zel G\u00fcvenlik Sempozyumu Bildiriler Kitab\u0131,<\/em> Editorler: Necip Faz\u0131l Y\u0131lmaz ve Di\u011ferleri, Gaziantep, 37-56, s. 47, 53.<\/p>\n [14]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ayta\u00e7, Serpil-Derdiman, R. Cengiz-Ba\u015ft\u00fcrk, \u015eenol-\u00d6ngen, Burcu. 2015, \u201cKent G\u00fcvenli\u011fi Olarak Su\u00e7 Korkusu: Bursa \u00d6rne\u011fi\u201d S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Bilimleri ve Tasar\u0131m Dergisi<\/em> 3(3), OS:Ergonomi2015, 259-267, s. 261.<\/p>\n [15] \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z \u00f6rne\u011fin: Lange, Hans-J\u00fcrgen (Hrsg.), W\u00f6rterbuch zur Inneren Sicherheit<\/em>, GWV Fachverlage GmbH, Wiesbaden 2006s. 168. Ayn\u0131 y\u00f6nde: Yenisey, F. 2009, Kolluk Hukuku<\/em>, Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, s. 250, 251.<\/p>\n [16]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yenisey, s. 251.<\/p>\n [17]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Derdiman, \u00d6zel G\u00fcvenlik Anlay\u0131\u015f\u0131\u2026, 2005.<\/p>\n [18]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesinde talep edenlere hukuka uygun g\u00f6r\u00fc\u015f vermek ve uygulama yollar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek gibi faaliyetler i\u00e7in; \u201cg\u00fcvenlik m\u00fc\u015favirli\u011fi\u201dnin ihdas olunmas\u0131 konusununa da evvelce de\u011finmi\u015ftik (Turhal Televizyonu,\u00a0 \u201cSerbest Mikrofon\u201d 22.09.1997; Tokat G\u00fcne\u015f TV, \u201cHaberler\u201d, 23.09.1997). G\u00fcvenlik m\u00fc\u015favirli\u011fi ya da uzmanl\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015f kollar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 kadar; \u00f6zel dedektiflik mesle\u011finin de yasal zemine kavu\u015fturulmas\u0131 \u00f6neriye de\u011fer bulunmaktad\u0131r. (Bu konuda geni\u015f bilgi ve de\u011ferlendirme i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Derdiman, \u00d6zel G\u00fcvenlik\u2026, s. 47-51.<\/p>\n [19]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 5188 say\u0131l\u0131 kanun ve \u201c\u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik\u201d(\u00d6GHY); Alarm Merkezi, \u201ckonut, i\u015f yeri ve tesislerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla teknik donan\u0131m kullanarak bunlar\u0131 izleyen i\u015fletmeleri\u201d<\/em> kastetmektedir. Derdiman, \u00d6zel G\u00fcvenlik Anlay\u0131\u015f\u0131\u2026, 2005.<\/p>\n [20]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: Derdiman, R. Cengiz, T\u00fcm Y\u00f6nleriyle\u00a0 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hukuku ve Ki\u015fi Haklar\u0131<\/em>, Alfa Akt\u00fcel yay\u0131nlar\u0131, Bursa, 2010, s. 56-58.<\/p>\n [21]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: Derdiman, T\u00fcm Y\u00f6nleriyle\u2026, s. 99 vd.<\/p>\n [22]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6ng\u00f6ren, G\u00fcrsel, Yarg\u0131 Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda <\/em>\u0130mar Hukuku,<\/em> \u00d6ng\u00f6ren Hukuk Yay\u0131nlar\u0131, \u00a0www.ongoren.av.tr, (05.09.2019), s. 127. Nitekim PAT\u0130Y\u2019nin amac\u0131; fen, sa\u011fl\u0131k ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7evre \u015fartlar\u0131na uygun yap\u0131 ve yap\u0131la\u015fma ile projelendirmeye ve denetime ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131 belirlemektir.<\/p>\n [23]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kalabal\u0131k, Halil, \u0130mar Hukuku Dersleri<\/em>, G\u00fcncellenmi\u015f ve Geni\u015fletilmi\u015f 7. Bask\u0131, Se\u00e7kin yay\u0131nlar\u0131, Ankara,2015, s. 485 vd.<\/p>\n [24]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: K\u0131rbay Reis, Yelda, \u201cBelediyelerde \u0130mar ve Yap\u0131 Ruhsat\u0131 S\u00fcre\u00e7lerinin Etkinli\u011finin Artt\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d, Planlama, y\u0131l:\u00a0 <\/em>2014; cilt: 24 say\u0131: 2 ss: 55-63, s. 56.<\/p>\nGiri\u015f<\/h3>\n
I. M\u00fchendislik ve Mimarl\u0131k Deyimleri<\/h3>\n
II. G\u00fcvenlik M\u00fchendisli\u011fi ve G\u00fcvenlik Mimarl\u0131\u011f\u0131<\/h4>\n
A. Su\u00e7 \u00d6nlemede Mimar ve M\u00fchendis Deste\u011fi<\/em><\/strong><\/h5>\n
1. Konuya Proaktif Polislik Kapsam\u0131nda Bak\u0131\u015f<\/em><\/strong><\/h5>\n
2. G\u00fcvenlik Mimarl\u0131\u011f\u0131-G\u00fcvenlik M\u00fchendisli\u011fi<\/em><\/strong><\/h5>\n
a. G\u00fcvenlik \u00d6nlemlerinin Yap\u0131sal Tedbirler Olarak Kazan\u0131m\u0131 <\/em><\/strong><\/h5>\n
b. Kazan\u0131mlarda G\u00fcvenlik Mimarl\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fchendisli\u011finin Rol\u00fc<\/em><\/strong><\/h5>\n
ba. G\u00fcvenli\u011fe Destek A\u00e7\u0131s\u0131ndan\u00a0 <\/em><\/h5>\n
bb. G\u00fcvenlik Mimar ve M\u00fchendisli\u011finin Yo\u011funla\u015fma Alanlar\u0131 ve Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Hukuk<\/em><\/h5>\n
bc. G\u00fcvenli\u011fe Destek Niteli\u011fi ve Y\u00f6ntemi<\/em><\/h5>\n
III. Mevzuat\u0131n \u0130htiyac\u0131 Giderici D\u00fczeyi<\/h3>\n
A. 5188 Say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun<\/strong><\/h5>\n
B. 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanunu<\/strong><\/h5>\n
3. Umuma A\u00e7\u0131k Yer \u0130\u015fletme Ruhsatlar\u0131<\/strong><\/h5>\n
IV. \u00d6neriyi Hayata Ge\u00e7irici Tespitler<\/h3>\n
V. K\u0131saca s\u00f6ylersek<\/h3>\n
Dikkat\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/u><\/em>:<\/em><\/h3>\n
<\/a>Dipnotlar\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/u>:<\/strong><\/em><\/h4>\n
<\/a>*<\/em><\/h3>\n
<\/a>*<\/h4>\n