Bu yaz\u0131da \u00f6zel hukuka has bir kurum olarak m\u00fcteselsil sorumluluk ve bor\u00e7luluk incelenmi\u015ftir. \u00d6zet de yaz\u0131n\u0131n sonundad\u0131r.<\/p>\n
Prof. Dr. R. Cengiz Derdiman<\/em><\/p>\n \u201cM\u00fcteselsil\u201d, \u201ctesels\u00fcl eden\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. \u201cTesels\u00fcl eden\u201d de \u201cbirinden di\u011ferine ge\u00e7en; ge\u00e7i\u015fken\u201d gibi anlamlara gelmektedirler. Bu t\u00fcr bor\u00e7luluk, \u201cdayan\u0131\u015fmal\u0131 sorumluluk\/bor\u00e7luluk\u201d;[1]<\/a> ya da \u201czincirleme sorumluluk\/bor\u00e7luluk\u201d \u015feklinde de adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n M\u00fcteselsil sorumluluk ile m\u00fcteselsil bor\u00e7luluk aras\u0131nda bir ilgi vard\u0131r.<\/p>\n Her sorumluluk, sorumlulu\u011fu kald\u0131ran bir sebep yoksa bor\u00e7 do\u011furur. M\u00fcteselsil bor\u00e7luluk da m\u00fcteselsil sorumluluk y\u00fcklenenlerin, bu sorumluluktan kaynaklanan bor\u00e7luluklar\u0131n\u0131 anlat\u0131r.<\/p>\n Borcun muhtevas\u0131 ne olursa olsun tesels\u00fcl m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (ve borcun muhtevas\u0131(\u2248i\u00e7eri\u011fi, kapsam\u0131.) b\u00fct\u00fcn m\u00fcteselsil bor\u00e7lular i\u00e7in ayn\u0131d\u0131r.\u201d[2]<\/a><\/p>\n Bor\u00e7, ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015flerin hukuken alt\u0131na girdikleri edimleri yerine getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder. Borcun ifade etti\u011fi \u201cedim\u201d kar\u015f\u0131 tarafa, borcun \u00f6denmesi ba\u011flam\u0131nda \u201csa\u011flanan yarar\u201d olup; bu yarar\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 ki\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan buna \u201calacak\u201d denir. Her bor\u00e7la birlikte, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir, alacak da s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n Hukukta borcun sebebi sorumluluk; kayna\u011f\u0131 ise borcu do\u011furan hukuki i\u015flem, olay ya da durumlard\u0131r. \u00a0Kusura dayanan(\u2248haks\u0131z fiilden kaynaklanan) m\u00fcteselsil sorumlulukta zarar verenlerin sorumlulu\u011fu, kusurlu olmalar\u0131 sebebiyledir; kusurlu olmalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.[3]<\/a><\/p>\n Ceza hukuku nazariyat\u0131(=teorisi) ve uygulamas\u0131nda m\u00fcteselsil su\u00e7; ayn\u0131 kas\u0131t ve maksatla bir fiili de\u011fi\u015fik zamanlarda, bir ki\u015fiye, birden fazla i\u015flemektir. Bu cezay\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sebeptir. Dolay\u0131s\u0131yla bu d\u00fczenlemeler ceza ve su\u00e7 sorumlulu\u011fu ile ilgilidir.<\/p>\n Hukukta kural, sorumlulu\u011fun ki\u015fisel olmas\u0131d\u0131r. Ancak bir bor\u00e7tan birden fazla ki\u015finin sorumlu oldu\u011fu haller de vard\u0131r.[4]<\/a><\/p>\n Bor\u00e7lanabilme konular\u0131 da bireyselle\u015ftirme ilkelerine uygun olmal\u0131d\u0131r. Bireyselle\u015ftirme borcun insan onuruna uygun olmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00f6nden ki\u015fili\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak, \u00f6rne\u011fin; k\u00f6lele\u015fme borcundan ya da ahl\u00e2ka ayk\u0131r\u0131 bir ba\u015fka bor\u00e7tan bahsedilemez. Ceza ve idar\u00ee yapt\u0131r\u0131mlar hukukunda da sorumlulu\u011fun ki\u015fisel; yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n da (bireyselle\u015ftirilmi\u015f; yani insan\u00eele\u015fmi\u015f,) insan onuruna uygun olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Borcun ki\u015fiselli\u011fi, sorumlu olan\u0131n bor\u00e7lu\/y\u00fck\u00fcml\u00fc haline gelmesidir. Sorumlulu\u011fu do\u011furan da hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131kt\u0131r. Kusursuz sorumlulukta bor\u00e7lu hukuka ayk\u0131r\u0131 davranmam\u0131\u015f olsa da; ortada hukukun \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi durumdan kaynaklanan bir sorumluluk vard\u0131r. Bu sorumlulu\u011fun kayna\u011f\u0131 da sosyal devlet, adalet, hakkaniyet ve hukuk devleti gibi gerek\u00e7elerdir.<\/p>\n M\u00fcteselsil sorumluluk, bir zarar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden, birden fazla ki\u015finin her birisnin ayr\u0131 ayr\u0131 mes’ul(=sorumlu) tutulmalar\u0131 halidir.[5]<\/a> Bu sorumluluk:<\/p>\n 1-) Zarar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden veya bir k\u0131sm\u0131ndan[6]<\/a> birden fazla ki\u015finin tek tek sorumlu tutulmas\u0131n\u0131 ve;<\/p>\n 2-) Alaca\u011f\u0131n, bunlar\u0131n hepsinden veya birka\u00e7\u0131ndan ya da bunlardan herhangi birinden; o olmazsa di\u011ferinden (tekerr\u00fcren \u00f6deme olmaks\u0131z\u0131n[7]<\/a>) \u00a0istenebilmesini;<\/p>\n M\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n Tesels\u00fcle(\u2248ge\u00e7i\u015fkenli\u011fe) konu borcun ifas\u0131 i\u00e7in muaccel(=\u00f6deme zaman\u0131n\u0131n gelmi\u015f) olmas\u0131 gerekir.[8]<\/a><\/p>\n Bu sorumluluk; sorumlulu\u011fun payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alel\u00e2de ve m\u00fc\u015fterek sorumlulu\u011fa nazaran; daha farkl\u0131, daha \u00f6zg\u00fcn ve daha istisna\u00eedir.<\/p>\n Alel\u00e2de sorumluluk, sorumlulu\u011fa sebep olunan zarardan, zarar verenin sorumlu olmas\u0131d\u0131r. Burada zarara sebebiyet verme oran\u0131nda sorumluluk s\u00f6z konusudur.<\/p>\n M\u00fc\u015fterek sorumlulukta ise, aksi s\u00f6zle\u015fme ya da kanunla belirlenmi\u015f olmad\u0131k\u00e7a; her bir sorumludan sebebiyet verdikleri zarar oran\u0131nda alacak hakk\u0131 do\u011fmaktad\u0131r. Bu sorumlulukta her bir ki\u015finin pay\u0131 kadar sorumlulu\u011fu di\u011ferini etkilememektedir.[9]<\/a><\/p>\n M\u00fcteselsil sorumluluk, \u00f6zel hukuka has bir us\u00fbld\u00fcr ve; (ahlaka ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131yla s\u00f6zle\u015fmelerle kurulan) her t\u00fcrl\u00fc bor\u00e7 ili\u015fkisinde s\u00f6z konusu olabilir.[10]<\/a> Haks\u0131z fiilde de zarardan kusurlu olanlar m\u00fcteselsilen sorumludurlar.<\/p>\n \u0130darenin verdi\u011fi zararlardan kusurlu ya da kusursuz sorumlu oldu\u011fu alanlar\/konular da vard\u0131r. \u0130dare sorumlu oldu\u011fu zararlar\u0131 nakdi olarak tazmin eder.[11]<\/a><\/p>\n Ancak, idare kapsam\u0131nda yer alsa bile; ki\u015fisel sorumluluk, \u00f6zel hukuka tabidir. Ki\u015fisel sorumluluk kapsam\u0131ndaki sorumlulukta tesels\u00fcl s\u00f6z konusu edilebilir.[12]<\/a><\/p>\n \u0130darenin sorumlulu\u011fu \u00f6zel hukuk sorumlulu\u011fundan ayr\u0131; ondan \u00f6zerk ve kendine \u00f6zg\u00fc bir sorumluluk do\u011furmaktad\u0131r. \u0130dare hukukunda m\u00fcteselsil sorumluluk g\u00fcn\u00fcm\u00fcz itibar\u0131yla muteber g\u00f6r\u00fclmemektedir. Bu nedenlerle; bir zarardan birden fazla kamu t\u00fczel ki\u015fisinin sorumlu tutuldu\u011fu hallerde, bunlar\u0131n kendilerine d\u00fc\u015fen paylar\u0131 \u00f6demeleri s\u00f6z konusu olabilir.[13]<\/a><\/p>\n Dan\u0131\u015ftay bu durumu m\u00fcteselsil de\u011fil; \u201cm\u00fc\u015fterek sorumluluk\u201d kapsam\u0131nda g\u00f6rmektedir.[14]<\/a> \u00d6zel hukuk ki\u015fileri ile idarenin birlikte ve murtab\u0131t(=birbirleri ile irtibatl\u0131) sorumluluklar\u0131 halinde m\u00fcteselsil sorumluluktan bahsedilebilmektedir.[15]<\/a><\/p>\n M\u00fcteselsil sorumlulukta t\u00fcm zararlar sebep oldu\u011fu orana bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, her bir sorumludan istenebilmektedir. Bu bak\u0131mdan;<\/p>\n 1-) Borcun b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.[16]<\/a> Borcun tekli\u011fi t\u00fcm bor\u00e7lular\u0131n tek bir borcu \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc ve bu y\u00f6nden ayn\u0131 usul ve \u015fartlara tabi olmalar\u0131d\u0131r.[17]<\/a> Bu ayn\u0131 zamanda kanunun imk\u00e2n verdi\u011fi durumlarda, eksik ifa alacakl\u0131ya ret imkan\u0131 da verebilir. Di\u011fer taraftan borcun tamam\u0131 ifa edilene kadar t\u00fcm bor\u00e7lular\u0131n sorumlulu\u011fu devam eder.[18]<\/a><\/p>\n M\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fun ortadan kalmas\u0131 borcun ortadan kalmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ise borcun \u00f6denmesi ya da di\u011fer ortadan kalkma y\u00f6ntemleri ile olabilir. \u201cAlacakl\u0131n\u0131n feragati\u201d de tesels\u00fcl\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131r.[19]<\/a><\/p>\n 2-) Her bir bor\u00e7lu, bor\u00e7tan m\u00fcstakil sorumludur. Dolay\u0131s\u0131yla, borcun muacciliyeti; bor\u00e7lunun temerr\u00fcd\u00fc; alacakl\u0131yla bor\u00e7lunun \u015fahs\u00ee sorumlulu\u011fuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 i\u015flemler ya da ifa imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gibi durumlar; muhatap olunan bor\u00e7lu ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan sonu\u00e7 do\u011furabilirler. Bor\u00e7lu borcu tediye (\u2248ifa, \u00f6deme) olmam\u0131\u015fken ondan kurtulmu\u015f ise; di\u011fer bor\u00e7lular da bunun kendilerine yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde istifade ederler.[20]<\/a> \u201cZamana\u015f\u0131m\u0131 her bor\u00e7lunun \u00f6zel durumuna g\u00f6re ba\u015flar ve kesilir.\u201d[21]<\/a><\/p>\n 3-) Borcun \u00f6denmesini istedi\u011fi bor\u00e7ludan isteme yetkisi alacakl\u0131n\u0131nd\u0131r.[22]<\/a> Kendisinden talepte bulunulan bor\u00e7lu; talebin di\u011fer m\u00fcteselsil bor\u00e7lulardan yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ileri s\u00fcremez.[23]<\/a> \u0130flas h\u00fck\u00fcmlerinin i\u015fletilmesi gibi hususlar da bu ilkeye uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir.[24]<\/a><\/p>\n Alacak hakk\u0131 da, alacakl\u0131n\u0131n zararda olabilecek sorumlulu\u011fu kadar d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fckten sonra bulunan edimdir. Alacakl\u0131n\u0131n hi\u00e7bir sorumlulu\u011fu yoksa edimin t\u00fcm\u00fc m\u00fcteselsil sorumlular\u0131n her birinin \u00fczerinde ayr\u0131 ayr\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck halini alm\u0131\u015f olur.<\/p>\n Zarar\u0131 sorumlulardan birisinin telafi etmesi\/\u00f6demesi halinde; di\u011fer m\u00fcteselsil sorumlular alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 sorumluluktan kurtulurlar.<\/p>\n Borcu \u00f6deyen, di\u011fer bor\u00e7lular\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015fen miktarlar\u0131 onlardan tahsilde alacakl\u0131n\u0131n halefi gibidir. Alacakl\u0131 m\u00fcteselsil sorumlulardan alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil i\u00e7in kullanabilece\u011fi imkan ve yetkilere sahiptir. R\u00fccu alaca\u011f\u0131n\u0131 garantiye almak i\u00e7in: dava a\u015famas\u0131nda di\u011fer bor\u00e7lulara davay\u0131 ihbar edebilir;[25]<\/a> di\u011fer varsa, kefalet veya teminatlara ba\u015fvurabilir.[26]<\/a><\/p>\n Borcu \u00f6deyen m\u00fcteselsil bor\u00e7lu:<\/p>\n 1-) T\u00fcm bor\u00e7lular ad\u0131na gerekli savunmalar\u0131 yapmam\u0131\u015fsa ya da;<\/p>\n 2-) \u00d6deme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 di\u011fer bor\u00e7lulara bildirmedi\u011fi i\u00e7in m\u00fckerrer \u00f6demeye (=ifaya) sebebiyet vermi\u015fse;<\/p>\n R\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kaybeder.[27]<\/a><\/p>\n Zarar\u0131n m\u00fcteselsil sorumlular aras\u0131nda payla\u015f\u0131m\u0131 bir i\u00e7 ili\u015fkidir.[28]<\/a> Dolay\u0131s\u0131yla borcu \u00f6deyen ki\u015fi; di\u011ferlerinden, bunlardan; her birine d\u00fc\u015fen sorumluluk oran\u0131nda hisselerine d\u00fc\u015fen paylar\u0131 isteyebilecektir.[29]<\/a> 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanununun(TBK\u2019n\u0131n) m\u00fcteselsil bor\u00e7lulu\u011fa\/sorumlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re; bu pay aksi belirlenmedik\u00e7e e\u015fit olacakt\u0131r.[30]<\/a> Bor\u00e7lulardan \u00f6deme imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olanlar\u0131n sorumluluk paylar\u0131 di\u011fer bor\u00e7lulara usule uygun olarak aktar\u0131l\u0131r.<\/p>\n M\u00fcteselsil sorumlulardan herhangi birisi, t\u00fcm sorumlular\u0131n yarar\u0131na olacak def\u2019ilerde(\u2248itirazlarda) bulunabilir. Veya taraflar yaln\u0131z kendi aralar\u0131nda ve di\u011fer bor\u00e7lular\u0131 etkilemeyecek \u015fekilde; temerr\u00fct, faiz, ceza \u015fart\u0131 gibi konu ve g\u00fcvencelerde d\u00fczenleme \u00f6ng\u00f6rebilirler.<\/p>\n Bunlar\u0131n aksine olarak; bor\u00e7lulardan birisi, kendi durumunda, tesels\u00fcle(\u2248ge\u00e7i\u015fkenli\u011fe) konu di\u011fer sorumlular\u0131n\/sorumlular\u0131n aleyhine olacak \u015fekilde iyile\u015ftirme yapamaz;[31]<\/a> yaparsa da bu di\u011fer sorumlular lehine de e\u015fit sonu\u00e7 do\u011furur.<\/p>\n Hukuken m\u00fcteselsil sorumluluk her ne kadar alel\u00e2de sorumlulu\u011fa nazaran daha istisna\u00ee olsa da; baz\u0131 hallerde as\u0131l sorumluluk hali olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ancak; kanunun, sorumlulu\u011fun tesels\u00fcl etmi\u015f olmas\u0131n\u0131 (\u2248ge\u00e7i\u015fkenli\u011fini) kabul etti\u011fi\/\u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir k\u0131s\u0131m hallerde de yok de\u011fildir:[32]<\/a><\/p>\n \u00d6rne\u011fin, \u00a04721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanununa g\u00f6re, evlilik birli\u011fini temsil yetkisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde; e\u015fler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 m\u00fcteselsilen sorumlu olurlar.[33]<\/a> 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsili Hakk\u0131nda Kanun; ve 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunda da, m\u00fcteselsil sorumluluk h\u00fck\u00fcmleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Haks\u0131z fiilden do\u011fan zararlardan kusuru olanlar; trafikteki bir arac\u0131n\u00a0 verdi\u011fi zararlarda ise \u015fof\u00f6r ve ara\u00e7 sahibi m\u00fcteselsilen sorumlu olabilmektedirler. \u00d6rne\u011fin, ara\u00e7lar\u0131n verdikleri zarara ili\u015fkin olarak m\u00fcteselsil sorumluktan kurtulmak da; m\u00fccbir sebebe veya 3. ki\u015filerin a\u011f\u0131r kusurlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.[34]<\/a><\/p>\n Aksi s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenmedik\u00e7e:<\/p>\n 1-) Bor\u00e7lar hukuku kapsam\u0131nda giren ili\u015fkilerde de alel\u00e2de ya da m\u00fc\u015fterek;<\/p>\n 2-) Ticari nitelikli konularda ise m\u00fcteselsil;<\/p>\n Sorumluluk esast\u0131r.[35]<\/a> Dolay\u0131s\u0131ya ticar\u00ee i\u015flerde tesels\u00fcl karinesi ge\u00e7erli olmaktad\u0131r.[36]<\/a><\/p>\n M\u00fcteselsil sorumluluk, bir borcun t\u00fcm\u00fcnden (k\u0131sm\u00ee \u00f6denmi\u015f bor\u00e7larda da borcun \u00f6denmeyen k\u0131sm\u0131ndan;) birden fazla bor\u00e7lunun ayr\u0131 ayr\u0131 sorumlu tutulmalar\u0131d\u0131r. Bor\u00e7lular\u0131n sorumlulu\u011fu bor\u00e7 tam ifa edilmi\u015f olana kadar devam eder. Alacakl\u0131 borcun t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6denmesini bor\u00e7lular\u0131n herhangi birisinden isteyebilir. Bor\u00e7lu alaca\u011f\u0131n di\u011fer bor\u00e7lulardan istenmesi itiraz\u0131na s\u0131\u011f\u0131namaz.<\/p>\n M\u00fcteselsil bor\u00e7lulukta bor\u00e7lular\u0131n her birisi alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 m\u00fcstakilen(=ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak) sorumludur. Bu durum alacakl\u0131 ile her bir bor\u00e7lunun ayr\u0131 ayr\u0131 hukuki durum olu\u015fturduklar\u0131; temerr\u00fct, faiz, ceza \u015fart\u0131 gibi yeni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin alacakl\u0131yla muhatap bor\u00e7lu aras\u0131nda etkili olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n M\u00fcteselsil bor\u00e7lulardan her birisi alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 \u00f6denmi\u015f t\u00fcm bor\u00e7tan aksine belirleme olmad\u0131k\u00e7a e\u015fit payla sorumludurlar.<\/p>\n Bor\u00e7lulardan birisinin kendine d\u00fc\u015fen paydan fazla \u00f6deme yapmas\u0131 halinde, di\u011fer bor\u00e7lulardan onlar\u0131n paylar\u0131na d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131 isteyebilir. Bor\u00e7lulardan \u00f6deme imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n paylar\u0131 di\u011fer sorumlulara usul\u00fcne uygun oranlarda da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r.<\/p>\n Hukukta m\u00fcteselsil sorumluluk ve bor\u00e7luluk kanundan do\u011fabilir. Ya da haks\u0131z fiillerde oldu\u011fu gibi kusurla zarara sebebiyet verenler, kusurlar\u0131 oran\u0131nda bu \u015fekilde sorumlu olabilirler.<\/p>\n Hukuki ili\u015fkilerde m\u00fcteselsil sorumluluk i\u00e7in; bunun s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmesi gerekir. Halbuki ticari kapsama giren i\u015flerde ise m\u00fcteselsil sorumluluk esast\u0131r. Bunda alel\u00e2de sorumluluk i\u00e7in ise, durumun elveri\u015fli olmas\u0131 ve taraflarca bunun kabul edilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n <\/p>\n 1-)\u00a0 Bu makalenin\/yaz\u0131n\u0131n, yasalara uygun \u015fekilde kaynak g\u00f6sterilip at\u0131f yap\u0131larak kullan\u0131lmas\u0131 hari\u00e7, r\u0131zam\u0131z ve iznimiz al\u0131nmadan ba\u015fka yerlerde yay\u0131mlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak isteriz. Bu hususta Yasal Uyar\u0131<\/a> sayfas\u0131n\u0131 da kontrol edebilirsiniz.<\/p>\n 2-) Bu makaleye at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 halinde:<\/p>\n R. Cengiz Derdiman, \u201c<\/em>M\u00fcteselsil Sorumluluk ve Bor\u00e7luluk Kavramlar\u0131\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. <\/em>Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..<\/p>\n \u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmesi gerekmektedir.<\/em><\/p>\n 3-) \u0130znimiz ve r\u0131zam\u0131z al\u0131nmas\u0131 kayd\u0131yla di\u011fer kullan\u0131mlarda da mutlaka:<\/p>\n Kaynak:\u00a0 <\/em>R. Cengiz Derdiman<\/em>, \u201c<\/em>M\u00fcteselsil Sorumluluk ve Bor\u00e7luluk Kavramlar\u0131\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. <\/em>Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..<\/p>\n \u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n [1] \u00a0\u00a0\u00a0 Safa Reiso\u011flu, Bor\u00e7lar Hukuku, Genel H\u00fck\u00fcmler<\/em>, 21. Bask\u0131,\u00a0 Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2010, s.\u00a0 426.<\/p>\n [2]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 Andreas von Tuhr, Bor\u00e7lar Hukuku 1-2<\/em>, \u00c7eviren Cevat Edege, Yarg\u0131tay Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1983, s. 786; Ali Naim \u0130nan-\u00d6zge Y\u00fccel, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler,<\/em> 4. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2014, s 545..<\/p>\n [3]<\/a>\u00a0 \u00a0 Fikret Eren, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler,<\/em> 14. Bas\u0131, Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2012,s. 821.<\/p>\n [4]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 Andreas Binder-Thomas Geiser-Vito Roberto, Einf\u00fchrung ins Privatrecht, (internet pdf versiyon) 2008, s. 108<\/p>\n [5]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgati,<\/em> 3. Bask\u0131, Haz\u0131rlayan: T\u00fcrk Hukuk Kurumu, Ba\u015fbakanl\u0131k Bas\u0131mevi, Ankara, 1991, s. 264; R. Cengiz Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131,<\/em> 5. Bask\u0131, Akt\u00fcel Yay\u0131nlar\u0131, Bursa, 2015, s. 334. “M\u00fcteselsil alacakl\u0131l\u0131k” da vard\u0131r: Bu ise borcun tamam\u0131n\u0131n birden fazla alacakl\u0131dan herhangi birisine \u00f6demekle borcun d\u00fc\u015fmesi hallerini anlat\u0131r. Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, s. 334.<\/p>\n [6]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 von Tuhr, s. 794; Binder-Geiser-Roberto, s. 108<\/p>\n <\/p>\n [7]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinin 16.02.1979 tarihli ve esas: 1979\/8214, karar: 1979\/2031 say\u0131l\u0131 karar\u0131, nakleden: \u00c7elik Ahmet \u00c7elik, \u201cOrtakla\u015fa ve Zincirleme Sorumluluk\u201d, internet(pdf versiyon) (eri\u015fim t: 03.06.2014), s. 2<\/p>\n [8]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 Reiso\u011flu, s.\u00a0 426.<\/p>\n [9]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 Daniel Erni, \u201cDie Solidarit\u00e4t im Allgemeinen Teil des OR\u201d http:\/\/daniel-erni.ch\/papers\/wha_solidaritaet_im_or_at.pdf<\/a> (29.11.2019), s. 2<\/p>\n [10]<\/a>\u00a0 \u00a0 M. Kemal O\u011fuzman-Turgut \u00d6z, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/em> Cilt: 2, G\u00f6zden Ge\u00e7irilmi\u015f 10. Bask\u0131, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2013, s. 455.<\/p>\n [11]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0 R. Cengiz Derdiman, \u0130dare Hukuku,<\/em> 5. Bask\u0131, Akt\u00fcel Yay\u0131nlar\u0131, Bursa, 2015, s. 497; R. Cengiz Derdiman, \u201c\u0130dari Yarg\u0131da Zararlar\u0131 Aynen Tazmin Sorunu\u201d Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/makaleler\/idari-yargida-zararlari-aynen-tazmin-sorunu\/<\/a> (02.12.2019).<\/p>\n [12]<\/a> \u00a0\u00a0 Mehmet Akif Bardakc\u0131, \u0130darenin Eylemlerinden Kaynaklanan Sorumlulu\u011fu, <\/em>Doktora Tezi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130stanbul, 2013, s.\u00a0 114.<\/p>\n [13]<\/a> \u00a0\u00a0 Muhammed Ali Ayd\u0131n,\u00a0\u00a0 \u0130darenin Hizmet Kusurundan Do\u011fan Sorumlulu\u011fu, <\/em>Y\u00fcksek Lisans Tezi \u0130stanbul \u015eehir \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130stanbu 2015, s. 151-152..<\/p>\n [14]<\/a> \u00a0\u00a0 \u00d6rne\u011fin: Dan\u0131\u015ftay 13 Dariesinin 14.12.2005 tarihli ve\u00a0 esas: 2005\/1658, karar: 2005\/5950 say\u0131l\u0131 karar\u0131, nakleden: Bardakc\u0131, s. 221, 222. Ayr\u0131ca Bak\u0131n\u0131z: Ayd\u0131n,\u00a0\u00a0 s:151, 152.<\/p>\n [15]<\/a> \u00a0\u00a0 Geni\u015f bilgi ve emsal kararlar i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: S\u0131dd\u0131k Sami Onar, \u0130dare Hukukunun Umum\u00ee Esaslar\u0131,<\/em> cilt: 3, \u0130smail Alg\u00fcn Matbaas\u0131 Ankara, 1966, s.1705; Dan\u0131\u015ftay 10. Dairesinin 14.06.2010 tarihli ve esas: 2008\/643, karar: 2010\/5353 say\u0131l\u0131 karar\u0131, nakleden: Bardakc\u0131, s. 184.<\/p>\n <\/p>\n [16]<\/a> \u00a0\u00a0 Erni, s. 3.<\/p>\n [17]<\/a>\u00a0 \u00a0 O\u011fuzman-\u00d6z, s. 452.<\/p>\n [18]<\/a> \u00a0\u00a0 \u0130nan-Y\u00fccel, s. 544.<\/p>\n [19]<\/a>\u00a0 \u00a0 von Tuhr, s. 786<\/p>\n [20]<\/a> \u00a0\u00a0 von Tuhr, s. 796 ve devam\u0131.<\/p>\n [21]<\/a> \u00a0\u00a0 \u0130nan-Y\u00fccel, 549. Zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bir bor\u00e7lu i\u00e7in durmas\u0131, di\u011fer bor\u00e7lular\u0131\u00a0 etkilemedi\u011fi durumlar da vard\u0131r. Bak\u0131n\u0131z: Haluk N. Nomer, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler<\/em>, G\u00f6zden Ge\u00e7irilmi\u015f 13. Bas\u0131, Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2013, s. 347.<\/p>\n [22]<\/a> \u00a0\u00a0 O\u011fuzman-\u00d6z, s. 454; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2983 tarihli ve esas: 1981\/9-533, karar: 1983\/724, nakleden: \u00c7elik, s. 1.<\/p>\n [23]<\/a>\u00a0 \u00a0 Eren, s. 818.<\/p>\n [24]<\/a> \u00a0\u00a0 Erni, s. 8.<\/p>\n [25]<\/a> \u00a0\u00a0 \u0130nan Y\u00fccel, s. 549.<\/p>\n [26]<\/a> \u00a0\u00a0 Nomer, s. 347.<\/p>\n [27]<\/a> \u00a0\u00a0 \u0130nan-Y\u00fccel, s. 550.<\/p>\n [28]<\/a> \u00a0\u00a0 Murat Cany\u00fcrek, M\u00fcteselsil Bor\u00e7lulukta D\u0131\u015f ve \u0130\u00e7 \u0130li\u015fkiler<\/em> , Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, 2003, s. 27 vde, 207 vde, nakleden: \u00c7elik, 2014.<\/p>\n [29]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinin\u00a0 11.3.1957 tarihli ve 65\/1240 karar\u0131; nakleden: Kemal Tahir G\u00fcrsoy, \u201cBirden Fazla Kimselerin Ayni Zarardan Sorumlulu\u011fu\u201d Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltei Dergisi,<\/em> y\u0131l: 1973,cilt: 30, say\u0131: 1-4, s. 58-80, s. 65.<\/p>\n [30]<\/a> \u00a0\u00a0 Ayn\u0131 y\u00f6nde: Binder-Geiser-Roberto, s. 109. TBK\u2019n\u0131n haks\u0131z fiile has(=\u00f6zg\u00fc) h\u00fck\u00fcmlerinde de bu sorumluluk t\u00fcr\u00fcnde sorumlulu\u011fun kusurlar\u0131 oran\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmektedir. Bu durumda ki\u015fisel yorumumuz, kusur oranlar\u0131 ayr\u0131ca ve farkl\u0131 olarak belirlenmedik\u00e7e\/belirli olmad\u0131k\u00e7a; haks\u0131z fiil sorumluluk paylar\u0131n\u0131n e\u015fit oldu\u011funun kabul edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n [31]<\/a> \u00a0\u00a0 Erni, s. 10.<\/p>\n [32]<\/a> \u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: von Tuhr, s. 789 ve devam\u0131.<\/p>\n [33]<\/a> \u00a0\u00a0 Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, s. 334.<\/p>\n [34]<\/a> \u00a0\u00a0 Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, s. 334, 335.<\/p>\n [35]<\/a> \u00a0\u00a0 Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, s. 334, 335.<\/p>\n1. M\u00fcteselsil Sorumluluk ve Bor\u00e7 Kavramlar\u0131<\/h3>\n
1.1. Deyimler ve Terminolojik Yakla\u015f\u0131m<\/h4>\n
Bor\u00e7 bir edim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/em><\/h4>\n
M\u00fcteselsil sorumluluk tam bir \u00f6zel hukuk sorumlulu\u011fudur.<\/em><\/h4>\n
Hukuk\u00ee Sorumlulukta Ki\u015fisellik ve Bireysellik(=\u0130nsan\u00eelik) Esast\u0131r<\/em><\/h4>\n
1.2. M\u00fcteselsil Sorumluluk: Tan\u0131m ve Kapsam\u0131<\/h4>\n
1.2. M\u00fcteselsil Sorumlulu\u011fu \u00d6zel Hukuka Has(=\u00d6zg\u00fc) Olu\u015fu<\/h4>\n
2. Alacakl\u0131n\u0131n \u0130fa(=\u00d6deme) Talebine \u0130li\u015fkin Konular<\/h3>\n
2.1. Genel Olarak<\/h4>\n
2.2. Bor\u00e7lular\u0131n Hukuk\u00ee Durumlar\u0131 ve Di\u011fer Bor\u00e7lulara R\u00fccu Sorunu<\/h4>\n
2.3. Bor\u00e7lular\u0131n \u0130\u00e7 \u0130li\u015fkileri<\/h4>\n
3. Kanunda Do\u011fan Tesels\u00fcl Halleri ve Tesels\u00fcl Karinesi<\/h3>\n
3.1. Kanundan Do\u011fan Tesels\u00fcl<\/h4>\n
3.2. Bor\u00e7lar ve Ticaret Hukukunda Tesels\u00fcle \u0130li\u015fkin Prensipler ve \u0130stisnalar<\/h4>\n
\u00d6zetleyecek olursak\u2026<\/h3>\n
Dikkat\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/u><\/em>:<\/em><\/h4>\n
<\/a>Dipnotlar<\/h3>\n
<\/h4>\n
<\/h4>\n
<\/h4>\n
<\/h4>\n