{"id":2487,"date":"2024-02-26T17:09:06","date_gmt":"2024-02-26T14:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/?p=2487"},"modified":"2024-02-26T17:09:06","modified_gmt":"2024-02-26T14:09:06","slug":"fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/","title":{"rendered":"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Dava Yoluyla korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak dava t\u00fcrleri ve usulleri ile ilgili incelemeyi konu alan bu yaz\u0131n\u0131n k\u0131sa \u00f6zeti de say\u0131labilecek \u00f6z\u00fc, a\u015fa\u011f\u0131da; \u201c4. Sonu\u00e7 Yerine: Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na M\u00fcdahaleyi \u00f6nleyici izahat\u0131n \u00d6zeti\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak iktibas ya da yasal kullan\u0131m halleri gibi hukuki konular bu yaz\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yer almaktad\u0131rlar.<\/em><\/h6>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yazan: Prof. Dr. R. Cengiz DERD\u0130MAN<\/p>\n\n\n\n

1. Fikri M\u00fclkiyet Kavram\u0131 Anlam ve Kapsam\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

1.1. Fikri M\u00fclkiyet ve Merkeze Ald\u0131\u011f\u0131 \u201cEser\u201d Kavram\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet hukuku, gayr\u0131maddi mallara ili\u015fkin m\u00fclkiyet ili\u015fkin hukuki konular\u0131 i\u00e7ermekte ve incelemektedir. Fikri m\u00fclkiyet gayr\u0131maddi mallar \u00fczerindeki haklar\u0131 anlatmaktad\u0131r.[1]<\/a> Bu kapsamda, esasen korunan, \u201ceser\u201d<\/em>dir. Eser de sahibinin \u201chususiyetlerini\u201d<\/em> ta\u015f\u0131yan ve bu \u00f6zelli\u011fi itibar\u0131yla di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc yay\u0131n veya \u00e7al\u0131\u015fmalardan ayr\u0131lan ilim ve sanat mahsulleridir.[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Eser tek bir ki\u015fi taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fi gibi, bir eserin ihdas\u0131na \u201cbirden fazla ki\u015fi kat\u0131lm\u0131\u015f, eser birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f olabilir\u201d<\/em>[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Birden fazla yazarl\u0131 eserlerde, ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmlerin her birinin bir yazar taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, ortaya m\u00fc\u015fterek fikri m\u00fclkiyet anlam\u0131nda (m\u00fc\u015fterek eser) sahipli\u011fini \u00e7\u0131kar\u0131r. Her b\u00f6l\u00fcm veya k\u0131sm\u0131nda t\u00fcm yazarlar\u0131n katk\u0131s\u0131yla olu\u015fturulan eser ise, m\u00fclkiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan da i\u015ftirak halinde eser niteli\u011fi ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olacakt\u0131r.[4]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (=FSEK) edebiyat, sanat, m\u00fczik[5]<\/a> ve sinema yani g\u00f6sterim alanlar\u0131nda bu t\u00fcr mahsulleri eser -ve dolay\u0131s\u0131yla fikri m\u00fclkiyet- olarak belirlemi\u015ftir. Eserin, di\u011fer yay\u0131n ya da mahsullerden ayr\u0131lan \u00f6zelli\u011fi itibar\u0131yla, sahibinin hususiyetini; sahibinin fikir, g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00fcslup ve anlat\u0131m\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 ve bu y\u00f6nde bir \u00e7aban\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131 gerekmektedir.[6]<\/a> <\/em>Dolay\u0131s\u0131yla FSEK\u2019in d\u00fczenledi\u011fi, eserleri ve eser \u00fczerindeki ya da eserlerden do\u011fan mali ve manevi haklar\u0131; hukuka uygunluk hallerini kapsayan, iktibas serbestileri diye an\u0131labilecek yasal istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda[7]<\/a> koruma alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada herkes taraf\u0131nda meydana getirilebilecek mahsulleri eser saymak isabetli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Kanun, T\u00fcz\u00fck, Y\u00f6netmelik gibi hukuki metinlerin de eser say\u0131lmas\u0131 isabetli de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, FSEK\u2019nin 4. maddesinde yer alan kitap, makale, g\u00f6r\u00fc\u015f veya di\u011fer fikri \u00fcr\u00fcnler, \u00f6zg\u00fcn bir \u00f6rnek olarak da; sadece kanun maddelerine yahut herkes\u00e7e yap\u0131labilecek beyanlara dayanmayan, dolay\u0131s\u0131yla kendi hususiyetlerini ve \u00fcsluplar\u0131n\u0131 i\u00e7eren h\u00e2kim kararlar\u0131, avukat dilek\u00e7eleri ya da bilirki\u015fi m\u00fctal\u00e2alar\u0131 da eser olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.[8]<\/a><\/p>\n\n\n\n

1.2. Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131 Kapsam\u0131nda \u201cEser\u201din Korunmas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u201c<\/em>Hukuk d\u00fczeni meydana gelmi\u015f bir eserin sahibini korumaktad\u0131r.\u201d<\/em>[9]<\/a> Tabii ki bu koruma, eser bak\u0131m\u0131ndan korumad\u0131r. \u201c(FSEK. nun) 13. maddesinde fikir eserleri \u00fczerinde sahibinin mali ve manevi menfaatlerinin bu kanun dairesinde himaye g\u00f6rece\u011fi belirtilmi\u015ftir.\u201d<\/em>[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Fikri hukukta eserin korunmas\u0131na sebep olan ya da \u201ckorunan \u015fey asl\u0131nda o eserdeki hususiyettir.\u201d<\/em>[11]<\/a> Fikri hukukta eserin korunmas\u0131,[12]<\/a> FSEK\u2019de yer alan istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda eserin tamam\u0131n\u0131n veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sahibinin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, g\u00f6sterilmesini, \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamak ile m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. Bu yasaklamalara uymayanlara kar\u015f\u0131 da bir k\u0131s\u0131m davalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n veya tazminatlar\u0131n talep edilmesi hukukun koydu\u011fu usuller aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da, de\u011fi\u015ftirici sonu\u00e7 do\u011furabilecek olan \u2013yani \u201ceda\u201dy\u0131 i\u00e7eren- davalar s\u00f6z konusu edilmekle birlikte, \u201ctespit davalar\u0131\u201d<\/em>na da bir c\u00fcmleyle de\u011finmek gerekir: FSEK\u2019de yer alan tespit tan\u0131m\u0131ndan[13]<\/a> farkl\u0131 olan ve genel olarak hukukta yer alan tespit davalar\u0131, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 ihlallerin olup olmad\u0131\u011f\u0131, ne \u015fekilde oldu\u011fu gibi y\u00f6nlerden tespit talepleri ile yap\u0131labilecektir. Eda davas\u0131 a\u00e7\u0131labilme imk\u00e2n\u0131 varken tespit davas\u0131 a\u00e7\u0131lamaz.[14]<\/a><\/p>\n\n\n\n

2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

2.1. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 Davalar\u0131n\u0131n S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na m\u00fcdahaleler ya da sald\u0131r\u0131lar FSEK\u2019n\u0131n 68-80 maddeleri aras\u0131nda yer alan hukuk davalar\u0131 ve ceza davalar\u0131 ile korunmu\u015f olmaktad\u0131r. FSEK gerek\u00e7esinde de fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n, \u201ctam bir himayeyi temin etmek maksad\u0131yla\u201d,<\/em> FSEK\u2019nin 66-80 maddeleri kapsam\u0131ndaki hukuk ve ceza davalar\u0131yla korundu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.[15]<\/a> Bu duruma g\u00f6re, \u201cileri s\u00fcr\u00fclebilecek talepler sald\u0131r\u0131lan menfaate g\u00f6re farkl\u0131 ol<\/em>[cakt\u0131]r\u201d:<\/em>[16]<\/a><\/p>\n\n\n\n

-Ceza davalar\u0131 ayr\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma konusu olmakla birlikte,- hukuk davalar\u0131, tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i, tecav\u00fcz\u00fcn men\u2019i ve tazminat davalar\u0131 olmak \u00fczere 3 kategoriye ayr\u0131labilirler.[17]<\/a> FSEK\u2019nin: \u201c67 ve 68. <\/em>[maddeleri], tecav\u00fcz\u00fcn tecav\u00fcze u\u011frayan hakk\u0131n mahiyetine uygun bi\u00e7imde giderilmesini sa\u011flayan talepleri d\u00fczenlemektedirler.\u201d<\/em>[18]<\/a> <\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201c<\/em>FSEK\u2019e g\u00f6re mali veya manevi haklar\u0131 tecav\u00fcze u\u011frayan kimse, m\u00fctecavize kar\u015f\u0131, h\u00e2l ve \u015fartlara g\u00f6re tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i veya men\u2019i yahut tazminat davas\u0131 a\u00e7abilir.\u201d<\/em> [19]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

FSEK\u2019n\u0131n 66 ve devam\u0131 maddelerinde ref (=durdurma, kald\u0131rma) davalar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, tecav\u00fcz\u00fcn durdurulmas\u0131, tecav\u00fcz sebebiyle ihlal edilen hakk\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak, kurulmu\u015f varsay\u0131lan (=farazi) s\u00f6zle\u015fme bedelinin veya kanunun rayi\u00e7 bedelin en fazla 3 kat\u0131n\u0131n tazminat olarak istenebilmesi usulleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Alman telif haklar\u0131 kanunun 97. maddesi, telif haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015filere, ref ve devam etme tehlikesi i\u00e7eren haller i\u00e7in de \u00f6nleme taleplerinde bulunabilir. Bu ba\u011flamda ihlal bunlardan ba\u015fka, s\u00f6zle\u015fme yapma a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile de giderilebilir.[20]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Olayda haks\u0131z fiil unsurlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 halinde, tazminat davas\u0131 da a\u00e7\u0131labilecektir.[21]<\/a> Doktrinde ayr\u0131ca dile getirilen, kazanc\u0131n iadesi gibi ayr\u0131mlar,[22]<\/a> asl\u0131nda ve nihayetinde bir tazminat olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Bu sebeple en sade ve yal\u0131n bir ayr\u0131m, kanaatimizce ref, tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi ve tazminat davalar\u0131 \u015feklinde yap\u0131labilecektir.<\/p>\n\n\n\n

2.2. Fikri M\u00fclkiyete M\u00fcdahalede Ref ve \u00d6nleme Davalar\u0131n\u0131n A\u00e7\u0131labilmesi \u0130\u00e7in Asgari \u015eart: Hukuka Ayk\u0131r\u0131l\u0131k<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

FSEK\u2019in ref davalar\u0131 \u00fcst ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi ve 66-68. maddelerde yer alan davalar\u0131n a\u00e7\u0131labilmesi ve bu y\u00f6nde taleplerin yap\u0131labilmesi, ihl\u00e2l edenin kusuru,[23]<\/a> zarar veya bunlar aras\u0131nda nedensellik gibi \u015fartlara ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.[24]<\/a>  (Madde: 66\/2).<\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

Bu konuda (hukuka ayk\u0131r\u0131) bir ihlalin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fart ve yeterlidir.[25]<\/a> Ayr\u0131ca, m\u00fcdahale hak sahibinin haklar\u0131na do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan \u201cobjektif\u201d<\/em> ayk\u0131r\u0131l\u0131k ref\u2019 davas\u0131 i\u00e7in k\u00e2fidir.[26]<\/a> (=yeterlidir).<\/p>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin 69. maddesinde yer alan \u201ctecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi davalar\u0131\u201d<\/em> da mahiyetleri itibar\u0131yla ref davalar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fclebilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131 ref davas\u0131ndan ay\u0131ran sadece tecav\u00fcz\u00fcn halihaz\u0131rda mevcut olmamas\u0131na ra\u011fmen \u201cvuku bulma ihtimali\u201d<\/em>nin mevcudiyetidir. Her iki dava t\u00fcr\u00fc aras\u0131nda sadece bu fark oldu\u011fu i\u00e7in, tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in de ortada sadece, hak sahibinin hakk\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 yeterli olup; ayr\u0131ca kusur ve zarar \u015fart\u0131 aranmamal\u0131d\u0131r. Nitekim FSEK\u2019nin 69\/2. maddesi bu hususu a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flayarak olabilecek teredd\u00fctleri gidermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

2.3. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 Davalar\u0131n\u0131n T\u00fcrleri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
2.3.1. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na Sald\u0131r\u0131n\u0131n Ref\u2019i (=Kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Durdurulmas\u0131, \u0130mhas\u0131, \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc) Davalar\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

FSEK\u2019in 66. maddenin genel d\u00fczenlemesine g\u00f6re: \u201cmanevi ve mali haklar\u0131 tecav\u00fcze u\u011frayan kimse tecav\u00fcz edene kar\u015f\u0131 tecav\u00fcz\u00fcn ref’ini dava edebilir.\u201d <\/em>(madde:66\/1).<\/p>\n\n\n\n

\u201cMahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklar\u0131n\u0131, tecav\u00fcz\u00fcn \u015f\u00fcmul\u00fcn\u00fc, kusurun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, varsa a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tecav\u00fcz\u00fcn ref’i halinde tecav\u00fcz edenin d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131 muhtemel zararlar\u0131 takdir ederek halin icab\u0131na g\u00f6re tecav\u00fcz\u00fcn ref’i i\u00e7in l\u00fczumlu g\u00f6rece\u011fi tedbirlerin tatbikine karar verir.\u201d <\/em>(Madde:66\/3). <\/p>\n\n\n\n

\u201cTecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i davas\u0131 ile mevcut bir tecav\u00fcz\u00fcn ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n giderilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.\u201d<\/em>[27]<\/a> <\/em>Ref davas\u0131, meydana gelen hasar\u0131n tazmini de\u011fil, devam eden bir aksakl\u0131k kayna\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131r.[28]<\/a>  Ancak, sald\u0131r\u0131 sona erdikten sonra konusuzluk sebebiyle bu dava a\u00e7\u0131lamayacakt\u0131r.[29]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Mevcut tecav\u00fcz\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131, sebepleri ve kayna\u011f\u0131n\u0131n imha edilmesi ya da elde edilmesi gibi y\u00f6ntemlerle etkili olabilmektedir.[30]<\/a> Bu anlamda a\u00e7\u0131klamak gerekirse: Ref\u2019 yani mevcut tecav\u00fcz\u00fc \u00f6nleme veya \u201cd<\/em>urdurma davas\u0131, ihlal \u00f6ncesi (eski) halin iadesine y\u00f6neliktir. Bu ama\u00e7la, sald\u0131rgan bir \u015feyi yapmakla ya da yapmaktan ka\u00e7\u0131nmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nabilir. Bu bak\u0131mdan durdurma (ref) davas\u0131, mevcut hukuksuzlu\u011fu ortadan kald\u0131rabilmeli ve ba\u015fkaca ihlalleri imk\u00e2ns\u0131z k\u0131labilmelidir.\u201d<\/em>[31]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, you tube ortam\u0131nda yap\u0131lmaya devam olunan ve eser sahiplerinin haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeye devam eden yay\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 bu t\u00fcr bir taleple dava a\u00e7may\u0131 gerektirmektedir. Bir sanat eserinin \u00fczeri boyanarak tahrif edilmi\u015fse, boyan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talep edilebilir.[32]<\/a><\/p>\n\n\n\n

FSEK manevi haklar olarak d\u00fczenledi\u011fi konular i\u00e7in de ayr\u0131ca 67. maddede ref davas\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i davas\u0131, T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun (TMK) 25. ve 983. maddeleri paralelinde bir d\u00fczenleme olup, FSEK\u2019in 66, 67 ve 68. maddelerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.\u201d<\/em>[33]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Bu kapsamda ref davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in -yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi- objektif \u015fartlar yeterli olup;[34]<\/a> kusur ve zarar \u015fart\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n,[35]<\/a> haks\u0131z bir kullan\u0131m\u0131n veya sald\u0131r\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve devam etmekte olu\u015fu[36]<\/a> yeterlidir.  Bu haks\u0131z kullan\u0131m herhangi bir yer, zaman ve konuda ortaya \u00e7\u0131kabilir.[37]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015filerin bu davay\u0131 a\u00e7malar\u0131, taleplerini ihlalin mevcut oldu\u011fu anda yapm\u0131\u015f olmalar\u0131 yeterlidir. Dava s\u00fcrecinde ihlalin sona ermesi, davac\u0131ya, yanl\u0131\u015f bir dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sonucunun y\u00fcklenmesine ve dolay\u0131s\u0131yla dava masraflar\u0131n\u0131n kendisine y\u00fckletilmesine sebep olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir.<\/p>\n\n\n\n

2.3.2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na \u0130hlalin Giderilmesi \u201cFarazi S\u00f6zle\u015fme Bedeli\u201d Ya da \u201cKanuni Rayi\u00e7 Bedel\u201din En Fazla 3 Kat\u0131n\u0131n \u0130stenebilmesi<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
2.3.2.1. Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda Bu Davan\u0131n Konusu ve \u0130\u00e7eri\u011fi<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
(1) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda 68. Madde H\u00fckm\u00fc<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

FSEK, \u201cTecav\u00fcz\u00fcn ref’i davas\u0131\u201d<\/em> kenar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlendi\u011fi di\u011fer bir madde olan 68. Maddeye g\u00f6re; mali haklar\u0131n ihl\u00e2li halinde, -maddenin uzun metni okundu\u011funda g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere;- haklar\u0131 ihlal edilenler, \u201cs\u00f6zle\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde isteyebilece\u011fi bedelin veya bu Kanun h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca tespit edilecek rayi\u00e7 bedelin en \u00e7ok \u00fc\u00e7 kat fazlas\u0131n\u0131 isteyebil<\/em>[eceklerdir].\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu taleplerin yap\u0131labilmesi i\u00e7in ihlalin konusu, \u201ceseri, icray\u0131, fonogram\u0131<\/em>[38]<\/strong><\/em><\/a> veya yap\u0131mlar\u0131 hak sahiplerinden bu Kanuna<\/em> [=FSEK\u2019ye] uygun yaz\u0131l\u0131 izni almadan, i\u015fle<\/em>[mek], \u00e7o\u011falt<\/em>[mak], \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131 yay<\/em>[mak], temsil e<\/em>[tmek] veya hert\u00fcrl\u00fc i\u015faret, ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc nakline yarayan ara\u00e7larla umuma ilet<\/em>[mek]\u201dle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yasal h\u00fck\u00fcm, g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, iznin de yaz\u0131l\u0131 olarak verilmesini istemektedir. FSEK\u2019in 52. maddesindeki \u201c<\/em>Mali haklara dair s\u00f6zle\u015fme ve tasarruflar\u0131n yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131 ve konular\u0131 olan haklar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6sterilmesi \u015fartt\u0131r.\u201d<\/em> h\u00fckm\u00fcnden de, i\u015flemlerin yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131 \u015fart\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bundan ba\u015fka Yasal h\u00fck\u00fcmle, eser sahiplerinin ya da hak sahiplerinin \u00e7oklu\u011fu halinde, \u201c<\/em>izni al\u0131nmam\u0131\u015f hak sahipleri\u201d<\/em>nin (madde: 68\/1) de bu maddedeki talepleri yapabilecekleri vurgulanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131z, FSEK\u2019da tazminat\u0131n 3 kat fazlas\u0131n\u0131n, tazminat\u0131n toplam tutar\u0131n 4 kat olarak anla\u015f\u0131l\u0131p anla\u015f\u0131lmayaca\u011f\u0131 maddenin l\u00e2fz\u0131nda a\u00e7\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

Ancak; toplam bedel, emsal kararlara g\u00f6re, esas al\u0131nacak bedel ile beraber toplam 3 kat fazlas\u0131 olarak belirlenmektedir.[39]<\/a>  <\/p>\n\n\n\n

Taraflar aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan; farazi s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinin kurulmas\u0131yla birlikte, ihlal edilen dava konusu mali haklar daval\u0131 taraf\u0131ndan yasal kullan\u0131m haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmaktad\u0131rlar.<\/em>[40]<\/a> \u201cEser sahibi, sald\u0131r\u0131dan sorumlu olan ki\u015fiden telif tazminat\u0131 talep etti\u00ad\u011finde, eseriyle ilgili mali haklar\u0131n\u0131 bu sald\u0131r\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ona devretmi\u015f olacakt\u0131r. Bu yolu se\u00e7en eser sahibinin, sald\u0131r\u0131 tarihine kadar \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f ya da da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olan eserin toplat\u0131lmas\u0131, imha edilmesi gibi di\u011fer durdurma taleplerinde bulunmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.\u201d<\/em>[41]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, farazi s\u00f6zle\u015fmeye istinaden bedeli \u00f6deyen m\u00fctecavizin vergiye, muz\u0131r ne\u015friyata veya bas\u0131na ili\u015fkin kanunlar gibi kanunlar gere\u011fince sorumlulu\u011fu devam eder.[42]<\/a><\/p>\n\n\n\n

(2) 68. Maddenin Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131 Korumada Bedel T\u00fcrleri<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

T\u00fcrk Fikri m\u00fclkiyet hukukunda \u201c<\/em>Telif tazminat\u0131 hesaplan\u0131rken, taraflar aras\u0131nda bir \u2018farazi s\u00f6zle\u015fmeden\u2019 hareket edilmektedir.\u201d<\/em>[43]<\/a> E\u011fer kanuna g\u00f6re bir rayi\u00e7 bedel belirlenmi\u015fse, di\u011fer bir se\u00e7enek olarak bu esas da nazara al\u0131nabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu kapsamda a\u00e7\u0131lacak davada \u00fc\u00e7 kat bedelin tespitine esas olmak \u00fczere belirlenecek bedel iki \u015fekilden birisi ile belirlenmesi gerekmektedir:<\/p>\n\n\n\n

1-) Bir s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lsayd\u0131 talep edilebilecek bedel;<\/p>\n\n\n\n

2-) Bu s\u00f6z konusu olmazsa, kanunla \u00f6ng\u00f6r\u00fclen rayi\u00e7 bedel.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

Bu noktada, ilk se\u00e7enekteki bedel, farazi (\u2248varsay\u0131lan) bir s\u00f6zle\u015fmede[44]<\/a> esas al\u0131nabilecek olan yap\u0131lm\u0131\u015f farzedilebilecek; ya da varsay\u0131lan s\u00f6zle\u015fme bedeli olarak adland\u0131r\u0131labilecektir. \u0130kinci se\u00e7enekteki de, kanuni olarak belirlenmi\u015f ya da kanuni bir usulle yetkili yerler taraf\u0131ndan belirlenen bedel olarak adland\u0131r\u0131lan rayi\u00e7 bedel olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Emsal kararlarda bu bedelin emsal s\u00f6zle\u015fmelerden hareketle belirlenemedi\u011fi zaman, fiktif olarak belirlenecek piyasa rayici \u00fczerinden belirlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/em>[45]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

(3) Bu Talebin Fikri M\u00fclkiyet A\u00e7\u0131s\u0131ndan Yasal Konumu<\/strong><\/em><\/h6>\n\n\n\n

Farazi S\u00f6zle\u015fme bedeli ya da kanuni rayi\u00e7 bedelin 3 kat fazlas\u0131na kadar tutarda tazminat talep edebilmeye imk\u00e2n veren FSEK\u2019in 68. maddesi, \u201ctecav\u00fcz\u00fcn refi davalar\u0131\u201d<\/em> kenar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda; ama \u201cmali haklara tecav\u00fcz halinde\u201d<\/em> \u015feklindeki alt kenar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla 3 kata kadar bedel talepli dava t\u00fcr\u00fc, \u201cref davalar\u0131\u201d kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclse de, \u201cvuku bulmu\u015f tecav\u00fczler\u201d<\/em> i\u00e7in de s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Kanunda bunu yasaklayan bir h\u00fck\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131 gibi; aksi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, hakk\u0131n bu y\u00f6ntemle tam olarak korunamamas\u0131 durumunu olu\u015fturabilecektir. <\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla fikri haklar\u0131n korunmas\u0131nda zikredilen talebi i\u00e7eren davan\u0131n, devam eden ya da vuku bulmu\u015f haks\u0131z bir sald\u0131r\u0131dan dolay\u0131, belirlenecek farazi s\u00f6zle\u015fme bedeli ya da kanuni rayi\u00e7 bedelin 3 kat fazlas\u0131na kadar telif tazminat\u0131 isteme imk\u00e2n\u0131 veren, kendine \u00f6zg\u00fc bir talep i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

(4) Taleple Ba\u011fl\u0131l\u0131k ve Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na Etkisi<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Farazi, s\u00f6zle\u015fmeye dayan\u0131larak (en fazla) 3 kat bedel tazminat istenmesi halinde Mahkemenin bunu duruma, sald\u0131r\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re 3 kata kadar bir tutar\u0131n tazmin edilmesi gibi bir takdir hakk\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur.[46]<\/a> Halbuki, bu kapsamdaki talepler i\u00e7in ihlalde kusur ve zarar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc aranmad\u0131\u011f\u0131ndan,[47]<\/a>  Mahkemenin bedelin 3 kat(a kadar) fazlas\u0131yla yap\u0131labilecek taleple ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas olmal\u0131d\u0131r.[48]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Bu sebeple Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bir karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu g\u00f6r\u00fc\u015ften vazge\u00e7ilmi\u015f[49]<\/a> olup, halihaz\u0131rdaki kararlara g\u00f6re, Mahkeme farazi s\u00f6zle\u015fme bedelinin ya da rayi\u00e7 bedelin 3 kat\u0131na kadar \u201c<\/em>talep olmas\u0131 halinde h\u00e2kim daha az\u0131na h\u00fckmedemez.\u201d<\/em>[50]<\/a> Emsal kararlar da FSEK\u2019in 3 kata kadar bedel isteyebilme se\u00e7eneklerinden herhangi birisinin kullan\u0131labilece\u011fi Mahkemenin bu talepten daha az\u0131na h\u00fckmedemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir.[51]<\/a> Mahkeme 3 kata kadar talebe konu edilebilecek farazi s\u00f6zle\u015fme bedelini tespit ederken, olaya \u00f6zg\u00fc <\/em>s\u00fcbjektif esaslar\u0131;[52]<\/a> ihlal s\u00fcresi, ihlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gibi hususlar\u0131 nazara alarak takdir edecektir.<\/em>[53]<\/a><\/p>\n\n\n\n

(5) 68. Maddenin Uygulanmas\u0131nda Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131na Sald\u0131r\u0131 ve Kusur Sorunu<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Doktrinde 3 kat bedel talebi \u015feklindeki tazminat i\u00e7in baz\u0131 yazarlarca kusur \u015fart\u0131 aranmaktad\u0131r.[54]<\/a> Halbuki ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kta yer alan ve ihl\u00e2llerden birisi i\u00e7in kusur aranmayacakken di\u011feri i\u00e7in kusur aranmas\u0131 bunlar\u0131n aralar\u0131ndaki \u201cillet ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d<\/em>na ters olmaktad\u0131r. Bu sebeple fikrimizce, FSEK\u2019in 68. maddesine g\u00f6re yap\u0131lacak hak talepleri i\u00e7in ihlal edenin kusuru \u015fart olmayaca\u011f\u0131,[55]<\/a> ve dolay\u0131s\u0131yla eser sahibi ya da di\u011fer hak sahiplerinin zarara u\u011framas\u0131 \u015fart\u0131 aranmayaca\u011f\u0131[56]<\/a> yukar\u0131da da anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2.3.2.2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda Bu Dava ile \u0130lgili Se\u00e7enekler<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

An\u0131lan 68. madde, 2 ve 3. f\u0131kralar\u0131nda, 3 se\u00e7enek \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n

1-) \u201c<\/em>\u00c7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f kopyalar\u0131n, \u00e7o\u011faltmaya yarayan film, kal\u0131p ve benzeri ara\u00e7lar\u0131n imhas\u0131n\u0131 veya<\/em> [;]<\/p>\n\n\n\n

2-) \u201c\u00dcretim maliyet fiyat\u0131n\u0131 ge\u00e7meyecek uygun bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendisine verilmesini ya da<\/em>[;]<\/p>\n\n\n\n

3-) \u201cS\u00f6zle\u015fme olmas\u0131 durumunda isteyebilece\u011fi miktar\u0131n \u00fc\u00e7 kat fazlas\u0131n\u0131<\/em>[;]<\/p>\n\n\n\n

\u201cTalep edebilir.\u201d<\/em> \u201c\u0130zinsiz \u00e7o\u011falt\u0131lan kopyalar sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015fsa hak sahibi, tecav\u00fcz edenin elinde bulunan n\u00fcshalar hakk\u0131nda ikinci f\u0131kradaki \u015f\u0131klardan birini kullanabilir.\u201d<\/em>[57]<\/strong><\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da maddeleri halinde yaz\u0131l\u0131 olan, FSEK\u2019n\u0131n 68. maddesindeki \u201cikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131n eser sahibinden ba\u015fka hak sahiplerince uygulanabilmesi i\u00e7in eser sahibinin bu Kanunun <\/em>[metni yukar\u0131ya al\u0131nan] 52. nci maddesine uygun yaz\u0131l\u0131 \u00e7o\u011faltma izni aran\u0131r.\u201d<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

2.3.2.3. Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlalinde \u201cFarazi S\u00f6zle\u015fme\u201d Bedeli Ya da \u201cRai\u00e7 Bedel\u201d ile Tazminat Deyimleri<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Ba\u015fta belirtmek gerekir ki bir kimsenin, ihlal edilen haklar\u0131 sebebiyle malvarl\u0131\u011f\u0131nda meydana gelen azalman\u0131n tel\u00e2fi edilmesi, sonradan yap\u0131lacak bir \u00f6deme oldu\u011fu i\u00e7in \u201ctazmin\u201d<\/em> anlam\u0131na gelmekte ve \u00f6deme tutar\u0131 da \u201ctazminat\u201d<\/em> addedilmektedir. Bu sebeple, FSEK\u2019de, 68. maddede yer alan d\u00fczenlemeye g\u00f6re yap\u0131lacak talebe esas olarak farazi ya da rayi\u00e7 bedelin en fazla \u00fc\u00e7 kat\u0131 tazminata<\/em> h\u00fckmedilmi\u015f olmaktad\u0131r. Mahkemelerin kararlar\u0131nda bu kapsamda yap\u0131lan \u00f6demeler i\u00e7in de \u201ctazminat\u201d<\/em> deyimi kullan\u0131lmaktad\u0131r.[58]<\/a><\/p>\n\n\n\n

5728 say\u0131l\u0131 kanunun an\u0131lan 68. maddeyi de\u011fi\u015ftiren 137. maddeye ili\u015fkin gerek\u00e7esinde de 68. maddede, mali haklara tecav\u00fcz halinde \u201ctazminat sorumlulu\u011fu\u201d<\/em>nun d\u00fczenlendi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.[59]<\/a> Emsal kararlarda buna \u201ctelif tazminat\u0131\u201d<\/em>[60]<\/a> dendi\u011fi de olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Mali haklara tecav\u00fcz h\u00e2linde uygulanan FSEK\u2019in 68\/1 maddesi gere\u011fince talep edilen \u201cbedel\u201d<\/em>, fikrimizce, doktrin ve uygulamada ayn\u0131 Kanunun 70\/2. maddesinde d\u00fczenlenen maddi tazminattan[61]<\/a> farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak amac\u0131yla \u201ctelif tazminat\u0131\u201d<\/em> olarak da ifade edilmektedir.[62]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Uygulamada Mahkemeler, tazminat talebini tam olarak belirlenmesinde yetersiz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, 3 kat bedel olarak belirlemeyi i\u00e7eren \u201cfarazi s\u00f6zle\u015fme\u201d<\/em> y\u00f6nteminden hareket etmektedirler.[63]<\/a><\/p>\n\n\n\n

2.3.3. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na Tecav\u00fcz\u00fcn \u00d6nlenmesi Davas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi davas\u0131, mevcut ve devam eden de\u011fil, olmas\u0131 beklenebilecek ya da vuku bulmu\u015f olsa da bir daha vuku bulabilecek sald\u0131r\u0131lar\u0131n, \u00f6nceden durdurulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan ve kapsayan davad\u0131r. \u0130hlal tehlikesinin yak\u0131n olmas\u0131 halinde \u00f6nleme tedbiri de konulmas\u0131 istenilebilir.[64]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mahkemeye etkili eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n do\u011fal sonucudur.<\/p>\n\n\n\n

Tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i[65]<\/a> eserin yay\u0131nlanmas\u0131 ile ilgili olarak yap\u0131labilir.[66]<\/a> Tecav\u00fcz edilmi\u015f ama bir kez tecav\u00fczle t\u00fckenmi\u015f bir hak i\u00e7in, -yukar\u0131da s\u00f6ylendi\u011fi gibi,- konusuz kalaca\u011f\u0131ndan tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i davas\u0131 a\u00e7\u0131lmamal\u0131d\u0131r.[67]<\/a> Buna kar\u015f\u0131l\u0131k olabilecek bir tecav\u00fcz\u00fcn engellenmesi talepli dava her zaman a\u00e7\u0131labilecektir. Ama bu halde de tecav\u00fcz\u00fcn olabilme ihtimalinin objektif bir bak\u0131\u015fla mevcudiyeti \u015fart olacakt\u0131r. Ki\u015filer tamamlanm\u0131\u015f bir ihlal i\u00e7in durdurma davas\u0131 a\u00e7amayacaklar\u0131na ve hukukun bunlar\u0131 korumas\u0131 g\u00fcvencesinin eksilmemesi gerekti\u011fi nazara al\u0131n\u0131rsa, bu t\u00fcr bir beklentinin objektif \u015fartlarla beklenebilir olmas\u0131 yeterli addedilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Sald\u0131r\u0131n\u0131n bir kez yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ya da yap\u0131lma veya tekrar\u0131 riskinin bulunmas\u0131 mant\u0131ken tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi davas\u0131na imk\u00e2n vermi\u015f olmaktad\u0131r.[68]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Mevcut, devam etmekte olan tecav\u00fcz\u00fcn durdurulmas\u0131 ve eski hale getirme anlam\u0131nda ref davas\u0131 ile, olabilecek bir tecav\u00fcz\u00fcn engellenmesini i\u00e7eren tecav\u00fcz\u00fcn men\u2019i (=\u00f6nlenmesi) davas\u0131, aras\u0131nda bir fark, bu y\u00f6ndendir. Bu noktada ilkinde vukuu devam eden, ikincisi de vukuu s\u00f6z konusu olmayan ama vuku bulabilecek sald\u0131r\u0131 ihtimali gerekli ve yeterli olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130hl\u00e2lin devam edecek olmas\u0131 i\u00e7in ortada, her bir olaya \u00f6zg\u00fc olarak, ama objektif bir bak\u0131\u015fla bir hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilecek bir beklenti, bir tahmin olmal\u0131d\u0131r.[69]<\/a> Bir kez yap\u0131lan bir ihlalin tekrar etmeyece\u011fini garanti etmek de, takdir edilmelidir ki m\u00fcmk\u00fcn ol(a)maz. Bu a\u00e7\u0131dan, ortada bir ihl\u00e2l varsa ve vuku bulmu\u015fsa tecav\u00fcz\u00fcn men\u2019ini talep de s\u00f6z konusu olabilir.[70]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesinin gerekmesi halinde, ihlal ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n \u00f6nlerinde 2 se\u00e7enek bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

1-) Ya \u00f6nleme talebiyle dava a\u00e7mak;<\/p>\n\n\n\n

2-) Veya ihlale r\u0131za g\u00f6stermektir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130hlale r\u0131zan\u0131n, -\u201cdurdurma\u201dda oldu\u011fu gibi- \u00f6nleme \u015feklindeki ref davas\u0131 i\u00e7in de hukuka uygunluk sebebi oldu\u011funu kabul etmek gerekir. Mevcut sald\u0131r\u0131larda, nas\u0131l ref(=durdurma) veya r\u0131za g\u00f6sterme se\u00e7enekleri kabul edilmekteyse, meydana gelmi\u015f ve t\u00fckenmi\u015f ya da ileride meydana gelecek ihlal ihtimal ve tehlikesi i\u00e7in de bu se\u00e7eneklerden birisini kullanmak s\u00f6z konusu olabilecektir.[71]<\/a><\/p>\n\n\n\n

2.3.4. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda Tazminat Davalar\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
2.3.4.1. Fikri M\u00fclkiyet Hukukunda Tazminat Davalar\u0131n\u0131n Genel G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda, maddi ve manevi zararlar\u0131n giderilmesini ama\u00e7layan ba\u015fka dava t\u00fcr\u00fc de \u201ctazminat davalar\u0131\u201d<\/em>d\u0131r. Tazminat davalar\u0131 bir zarar\u0131n giderilmesi amac\u0131yla a\u00e7\u0131lan davalard\u0131r.[72]<\/a> Haks\u0131z fiilden dolay\u0131 tazminat davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 zarar\u0131n mevcudiyeti \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.[73]<\/a> Ayr\u0131ca tazminat\u0131n yasal dayana\u011f\u0131 ve sebepleri a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131d\u0131r.[74]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Zarar, bir olayla kar\u015f\u0131la\u015fmadan evvelki malvarl\u0131\u011f\u0131nda ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan, psikolojik veya ki\u015filik olarak t\u00fcm hukuksal de\u011ferlerinde,[75]<\/a> s\u00f6z konusu olayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ktan sonra, olay sebebiyle meydana gelen azalma olup;[76]<\/a> ki\u015filerin manevi olarak \u00e7ektikleri ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi manevi d\u00fcnyadaki haller de birer (manevi) zarar olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTazminat taleplerinde do\u011fru ve hakkaniyete uygun bir sonuca var\u0131labilmesi yani zarar\u0131n tam olarak kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in, bu zarar\u0131n zarar g\u00f6ren a\u00e7\u0131s\u0131ndan tespiti gerekir.\u201d<\/em>[77]<\/a><\/p>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin fikri haklar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak tazminat davalar\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi 70. Maddesine g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n

\u201cManevi haklar\u0131 haleldar edilen ki\u015fi, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 manevi zarara kar\u015f\u0131l\u0131k manevi tazminat \u00f6denmesi i\u00e7in dava a\u00e7abilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak ba\u015fka bir manevi tazminat \u015fekline de h\u00fckmedebilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

\u201cMali haklar\u0131 haleldar edilen kimse, tecav\u00fcz edenin kusuru varsa haks\u0131z fiillere m\u00fcteallik h\u00fck\u00fcmler dairesinde tazminat talep edebilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201cBirinci ve ikinci f\u0131kralardaki hallerde, tecav\u00fcze u\u011frayan kimse tazminattan ba\u015fka temin edilen kar\u0131n kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyar\u0131nca talep edilen bedel indirilir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet hukukunda, maddi ve manevi tazminat davalar\u0131na ili\u015fik yasal h\u00fck\u00fcmler, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Hukukundaki haks\u0131z fiilden kaynaklanan tazminat davalar\u0131n\u0131n, FSEK\u2019ye yans\u0131mas\u0131d\u0131r.[78]<\/a> \u201cS\u00f6zle\u015fme d\u0131\u015f\u0131 tazminat taleplerinde do\u011fru ve hakkaniyete uygun bir sonuca var\u0131labilmesi yani zarar\u0131n tam olarak kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in, bu zarar\u0131n zarar g\u00f6ren a\u00e7\u0131s\u0131ndan tespiti gerekir.\u201d<\/em>[79]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet hukukunda manevi haklar\u0131 ve\/veya mali haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015filerin, FSEK\u2019de \u00f6zel h\u00fck\u00fcm olarak (madde:70\u2019de \u00f6zel h\u00fck\u00fcm mahiyetinde) belirlenmi\u015f hal ve \u015fartlara g\u00f6re dava a\u00e7abilmeleri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Bu durumda, a\u00e7\u0131lacak tazminat davalar\u0131nda, hukukun genel teorisi gere\u011fince, konuya ili\u015fkin \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler olarak FSEK\u2019nin bu h\u00fck\u00fcmleri; yasal h\u00fck\u00fcmlerde bo\u015fluk g\u00f6r\u00fclmesi halinde de do\u011fal olarak, tazminata ili\u015fkin genel h\u00fck\u00fcmler uygulanmal\u0131d\u0131r.[80]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Mali ve manevi haklar\u0131n ihl\u00e2linden bahisle a\u00e7\u0131lan tazminat davalar\u0131nda \u201cdava dilek\u00e7esinde \u2026 tazminat\u0131n dayana\u011f\u0131 olan yasa maddesi g\u00f6sterilme[li], maddi zarar\u0131n neye dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hangi \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re belirlenmek gerekti\u011fi a\u00e7\u0131klanma[l\u0131d\u0131r]. Mahkemece \u00f6ncellikle bu y\u00f6n\u00fcn davac\u0131 tarafa a\u00e7\u0131klatt\u0131r\u0131larak, maddi ve manevi tazminat\u0131n yasal dayanaklar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 ve bu do\u011frultuda inceleme yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekirken,\u201d<\/em>[81]<\/a> <\/em>bunun yap\u0131lmay\u0131\u015f\u0131 hukuka uyarl\u0131 g\u00f6r\u00fclemeyecektir. Emsal kararda manevi haklar\u0131n ne \u015fekilde ihl\u00e2l edildi\u011finin belirlenmesi ve manevi tazminat ile ilgili esaslar\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekece\u011fine i\u015faret edilmi\u015ftir.[82]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Hal b\u00f6yle olsa da \u00e7o\u011fu kez tazminat\u0131n; \u00f6rne\u011fin k\u00e2rdan zarar\u0131n veya mahrum kal\u0131nan kazanc\u0131n belirlenmesinde zorluklar bulunabilece\u011finden; zarar miktar\u0131n\u0131 olay\u0131n durumuna g\u00f6re h\u00e2kimin takdir etmesi gerekebilecektir. Bu takdir de \u201c<\/em>olaylar\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 (hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re meydana gelebilecek zararlar\u0131) ve zarar g\u00f6ren taraf\u0131ndan al\u0131nan \u00f6nlemleri (tedbirleri) g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak,\u201d<\/em> kullan\u0131lacakt\u0131r.[83]<\/a><\/p>\n\n\n\n

2.3.4.2. Fikri M\u00fclkiyet Hukukunda Manevi Tazminat Davalar\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
(1) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Manevi Tazminat Talepleriyle Korunmas\u0131<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Genel olarak manevi tazminat i\u00e7in gerekli olan manevi zarar, bir ki\u015finin ki\u015filik de\u011ferleri dedi\u011fimiz, ki\u015fili\u011fi kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesi gereken t\u00fcm de\u011ferler ve \u015fah\u0131s varl\u0131\u011f\u0131nda meydana gelen eksilme olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.[84]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Manevi tazminat ki\u015finin malvarl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ki\u015filik, psikolojik veya bu kapsamlardaki hukuksal de\u011ferlerinde meydan gelen her t\u00fcrl\u00fc zarar ka\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tutard\u0131r.[85]<\/a> Manev\u00ee tazminat, \u201cmadd\u00ee say\u0131lamayacak <\/em>soyut nitelikli her t\u00fcrl\u00fc \u201cde\u011fer\u201dde <\/em>meydana gelen eksilmeleri kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi; ki\u015finin hayat\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan<\/em> <\/em>olumsuzluklar nedeniyle duydu\u011fu <\/em>her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcden kaynaklanan <\/em>zararlar\u0131 da kapsar.\u201d<\/em>[86]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Genel anlay\u0131\u015f b\u00f6yle olsa da, manevi tazminat, bizce bir kimsenin, haks\u0131z bir sald\u0131r\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc \u015feklindeki zararlar\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca unutturmak anlam\u0131nda telafi edici bir tatmin vas\u0131tas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla manevi tazminata esas olan zarar, bir kimsenin m\u00fclkiyet veya di\u011fer haklar\u0131na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 neticesinde de olu\u015fabilir. Manevi tazminat, \u00f6rne\u011fin, e\u015fyaya verilen zararlardan dolay\u0131 da s\u00f6z konusu olabilmektedir.[87]<\/a> Bir kimsenin ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile buna sebep olan sald\u0131r\u0131 aras\u0131nda objektif bak\u0131\u015fla ama olaya \u00f6zg\u00fc olmak \u00fczere illiyet rab\u0131tas\u0131n\u0131n (=nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n) g\u00f6r\u00fclmesi gerekli ve yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n

Manevi tazminat bir zenginle\u015fme arac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ki\u015filerin ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc duygular\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca gideren ve sald\u0131rgan\u0131 bu davran\u0131\u015ftan al\u0131koyabilme gibi fakt\u00f6rleri i\u00e7eren bir tutar olarak g\u00f6r\u00fclebilir.[88]<\/a><\/p>\n\n\n\n

(2) FSEK\u2019deki Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 Bak\u0131m\u0131nda Yasal Durum<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

\u201cYukar\u0131da an\u0131lan manevi haklar\u0131 tecav\u00fcze u\u011frayan eser sahibi veya yasan\u0131n 19. maddesinde say\u0131l\u0131 ki\u015filer FSEK 70\/1. maddesi uyar\u0131nca manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7abilirler.\u201d<\/em>[89]<\/a> Fikri m\u00fclkiyet hukuku, \u201cbir san’at eserinin hususiyet ve tamamiyetini bozan her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015ftirici davran\u0131\u015f\u0131, manevi tazminat talebi i\u00e7in yeterli saym\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/em>[90]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da yer alan 70\/1. madde h\u00fck\u00fcmleri itibar\u0131yla olu\u015fan ihlallerde manevi tazminat i\u00e7in, ihlal yeterlidir;[91]<\/a> yasal h\u00fck\u00fcm kusur aramayaca\u011f\u0131[92]<\/a> gibi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k gibi \u015fartlar aramamaktad\u0131r. Di\u011fer manevi tazminat t\u00fcrleri i\u00e7in bunlar\u0131n da s\u00f6z konusu olabilece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ancak manevi tazminat i\u00e7in, talep edenin zarar\u0131n\u0131n mevcudiyeti gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tel\u00e2fi edilmesi gereken zarar\u0131n kendisidir.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Bu arada, an\u0131lan 70\/1. maddeden bahisle a\u00e7\u0131lacak manevi tazminat davas\u0131nda, TBK\u2019n\u0131n konuya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerindeki \u015fartlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da ayr\u0131ca gerekli g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.[93]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc an\u0131lan 70\/2. maddede genel h\u00fck\u00fcmlere at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015fken, 70\/1\u2019de bunun yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 da g\u00f6stermektedir ki; manevi tazminat i\u00e7in ayr\u0131ca ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki hukuksal de\u011ferlerin[94]<\/a> zarar g\u00f6rmesini \u015fart ko\u015fmak isabetli olmay\u0131p,[95]<\/a> FSEK\u2019deki manevi haklar\u0131n ihlali manevi tazminat i\u00e7in gerekli ve yeterlidir:[96]<\/a> Manevi haklar\u0131n ihlalinde \u201cdava a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in eser sahibine ait manevi haklar\u0131n ihlal edilmesi yeterli olup kar\u015f\u0131 taraf\u0131n kusuru aranmaz.\u201d<\/em>[97]<\/a>             <\/p>\n\n\n\n

(3) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na Genel H\u00fck\u00fcmlere G\u00f6re Yap\u0131labilecek Manevi Tazminat Talepleri<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Hal ve \u015fartlar\u0131n\u0131n mevcudiyeti halinde bor\u00e7lar hukuku genel h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re manevi tazminat talebini engelleyen; eser sahibinin haklar\u0131n\u0131n ihlali halinde de manevi tazminat talebinin yolunu kapatan yasal h\u00fck\u00fcm de yoktur:[98]<\/a> \u201c<\/em>Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 49. maddesindeki ko\u015fullar varsa manevi tazminat isteyebilecekleri tart\u0131\u015fmas\u0131z benimsenmesi gerekli temel bir prensiptir.\u201d<\/em>[99]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Emsal bir karara g\u00f6re, \u201ceser sahibi ve esere y\u00f6nelik herhangi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir s\u00f6z veya \u015f\u00f6hret ve itibarlar\u0131n\u0131 zedeleyici bir tavr\u0131n s\u00f6z konusu olmamas\u0131 nedeniyle davac\u0131n\u0131n manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken\u201d,<\/em>[100]<\/a> bunun aksi h\u00e2li hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

(4) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan Manevi haklar\u0131n \u0130hlalinde Maddi Tazminat Talep Edilebilmesi Sorunu<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Manevi hak ile manevi zarar terimleri birbirleriyle ayn\u0131 anlamda de\u011fillerdir. Dolay\u0131s\u0131yla maddi zararlara sebep olmalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla maddi tazminat taleplerine konu edilebilecek mali haklar\u0131n ihlalinin, manevi bir zarara da sebebiyet vermi\u015f olabilecekleri mal\u00fbmdur. Mali haklar\u0131n ihlali ile manevi zarara u\u011frayanlar\u0131n, manevi tazminat talep edebileceklerini de d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekebilecektir.[101]<\/a><\/p>\n\n\n\n

2.3.4.2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Maddi Tazminat Talepleriyle Korunmas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin mali haklar\u0131n ihlalinden bahisle talep edilebilecek olan tazminat, maddi tazminat olacakt\u0131r. FSEK\u2019n\u0131n 70\/2. maddesi gere\u011fince, maddi tazminat, kusurun olmas\u0131 haline ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015f; ve bu halde talebin bor\u00e7lar hukukunun haks\u0131z fiile ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131laca\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Asl\u0131nda fiilde kusurun varl\u0131\u011f\u0131 yeterli olmay\u0131p; bunun do\u011fal gerekleri olarak, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, zarar ve illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n da aranmas\u0131 gerekmektedir.[102]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda da kabul edilmesi gereken bir prensip olarak, maddi tazminat davalar\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 ve kusurlu bir eylemden dolay\u0131 sebep olunan -ve malvarl\u0131\u011f\u0131ndaki[103]<\/a> eksilme \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan zararlar\u0131n- giderilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir.[104]<\/a> Tasavvur edilen ya da beklenen zararlar i\u00e7in maddi tazminat davas\u0131 a\u00e7\u0131lamaz.[105]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Maddi tazminat davalar\u0131, k\u00e2rdan mahrumiyet gibi olgular da dahil, ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f t\u00fcm zararlar\u0131n tazmini i\u00e7in a\u00e7\u0131labilecektir. B\u00f6ylece hakk\u0131 ihlal edilenin, bu maddi zarar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla malvarl\u0131\u011f\u0131nda meydana gelen azalma kadar bir tutar\u0131n tazminat i\u00e7in \u00f6denmesi gerekecektir:<\/p>\n\n\n\n

 <\/h3>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet hukukunda maddi tazminat davalar\u0131, ihl\u00e2l edilen hak vesilesiyle elde edilen k\u00e2rlar\u0131n istenmesi hakk\u0131n\u0131 talep etmeyi de i\u00e7erir. Bu durumda net k\u00e2r\u0131n bilirki\u015fi marifeti ile hesaplanmas\u0131 gerekir. \u201cDavac\u0131n\u0131n mali haklar\u0131na sahip oldu\u011fu eserlerin daval\u0131 \u015firket taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmas\u0131 sebebiyle tazminat istemine ili\u015fkin\u201d<\/em> olan ve FSEK\u2019in 70\/3. maddesine g\u00f6re elde edilen k\u00e2r\u0131n \u00f6denmesi talep edilen (vek\u00e2letsiz i\u015f g\u00f6rme kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilecek) bir davada: \u201cdaval\u0131n\u0131n davaya konu eserlerin sat\u0131\u015f\u0131ndan elde etti\u011fi net kar\u0131n tespit edilerek, sonucuna g\u00f6re bir karar verilmesi gerekirken, \u0130stanbul Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi\u2019nin bu t\u00fcr kitaplarda yay\u0131nevi k\u00e2r marj\u0131n\u0131n %20 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki cevab\u0131\u201d <\/em>nazara alarak h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131, bozma sebebi olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.[106]<\/a><\/p>\n\n\n\n

3. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 \u0130\u00e7in Talep \u00c7oklu\u011fu (=A\u00e7\u0131lan Davalarda Farkl\u0131 Taleplerin Birlikte Yap\u0131labilmesi) Sorunu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na haks\u0131z m\u00fcdahalelerde, ki\u015filerin yukar\u0131da yaz\u0131l\u0131 davalardan birisini a\u00e7abilmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte, ayn\u0131 davada birden fazla farkl\u0131 talepte bulunulup bulunulmayaca\u011f\u0131 \u00fczerinde ayr\u0131ca durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

FESK adl\u0131 \u201cyasa’n\u0131n amac\u0131 zarar\u0131n tamamen giderilmesine y\u00f6neliktir.\u201d<\/em>[107]<\/a> Hukuk d\u00fczeninin t\u00fcm ihlalleri her y\u00f6n\u00fcyle kald\u0131ran ve bir daha yap\u0131lmas\u0131na engel olan tedbirleri \u00fcretmesi gerekmektedir. Bu kapsamda FSEK\u2019in gerek\u00e7esinden de kanun koyucunun bunu ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131; \u201ceser sahiplerine tam bir himayeyi temin etmek maksad\u0131yla son teferruata kadar gerek maddi hukuk, gerek usul hukuku bak\u0131m\u0131ndan\u201d <\/em>d\u00fczenleme getirmek istedi\u011fi[108]<\/a> ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Eser sahipleri i\u00e7in \u201ctam bir himaye sa\u011flamak\u201d<\/em>tan maksada da, eser sahibine ayn\u0131 anda kullan\u0131labilecek haklar\u0131n\u0131 kullanma imk\u00e2n\u0131 vermekle ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131 malumdur.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

5728 say\u0131l\u0131 kanuna yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklere ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esinde de: \u201ci\u015f bu Kanunun koruma alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 mal\u00ee ve manevi haklara tecav\u00fcz fiilleri i\u00e7 i\u00e7e bir mahiyet ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bir fiille, bir ki\u015finin sadece manevi hakk\u0131 veya mal\u00ee hakk\u0131 ya da bunlar\u0131n her ikisi de ihlal edilmi\u015f olabilir.\u201d<\/em>[109]<\/a> <\/em>Denmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla gerek\u00e7elerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, FSEK\u2019de bir konuda yap\u0131labilecek taleplerin, ma\u011fduru tam olarak koruyacak \u015fekilde ve buna elveri\u015fli t\u00fcrlerde olabilmesi kabul edilmi\u015ftir. FSEK\u2019de fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda birden fazla davan\u0131n birlikte a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131na; ya da \u00e7oklu taleplerin birlikte yap\u0131lamayaca\u011f\u0131na dair yasal bir h\u00fck\u00fcm de yoktur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130hl\u00e2l edilen haklar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle korunup eski hale getirme ya da bundan do\u011facak zararlar\u0131n tel\u00e2fisinin t\u00fcm\u00fcyle talep konusu edilemeyecek olmas\u0131, -gerek\u00e7ede ama\u00e7lanan tam bir himayenin sa\u011flanamay\u0131\u015f\u0131 olmak bir tarafa- hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n ya\u015famas\u0131na sebebiyet verecek; bu hal de Anayasan\u0131n 5. maddesi[110]<\/a> ile bu kapsamda hak arama h\u00fcrriyetini d\u00fczenleyen 36. maddesine ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu genel bilgi ve izahat dairesinde fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve bundan do\u011fan zararlar\u0131n tel\u00e2fisi i\u00e7in a\u00e7\u0131labilecek davalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan konuyu de\u011ferlendirmekte de fayda vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

3.1. Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda Ref (=Kald\u0131rma, Durdurma, \u0130mha) Davalar\u0131 ve Tecav\u00fcz\u00fc \u00d6nleme Davalar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na mevcut bir sald\u0131r\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve haklar\u0131n eski haline iadesi talepleri yap\u0131l\u0131rken, olabilecek sald\u0131r\u0131lar\u0131n da \u00f6nlenmesi pek\u00e2l\u00e2 istenebilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi, vuku bulmas\u0131 ihtimalini i\u00e7ermekte; tecav\u00fcz\u00fcn, olmadan engellenmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, -objektif bir bak\u0131\u015fla ihlalin tekrarlanabilece\u011finin ortaya konulabildi\u011fi hallerde,- ortada bir ihl\u00e2l varsa ve vuku bulmu\u015fsa tecav\u00fcz\u00fcn men\u2019i de s\u00f6z konusu olabilecektir.[111]<\/a>  Yaln\u0131z, \u00f6rne\u011fin ihl\u00e2le sebep olan t\u00fcm malzemenin ve eserin yer ald\u0131\u011f\u0131 kay\u0131t ve depolama maddelerinin imhas\u0131 ya da m\u00fcdahale edenden yukar\u0131da yer alan h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 halinde bu davan\u0131n birlikte a\u00e7\u0131lmas\u0131 do\u011fal olarak gereksiz olacak; ve tecav\u00fcz\u00fcn meni davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rsa, dava bu y\u00f6nden konusuz kald\u0131\u011f\u0131ndan, do\u011fal olarak reddedilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada FSEK\u2019in 68\/2 ve 68\/3. maddelerinde yer alan se\u00e7eneklerden, -bunlar biri olmazsa di\u011ferinin s\u00f6z konusu olabilece\u011fi \u015feklinde se\u00e7enekli talepler olduklar\u0131 i\u00e7in,- bunlardan birini talep eden, di\u011ferlerini talep edemeyecektir. \u00d6rne\u011fin \u201c\u00fc\u00e7 kat\u0131 bedele h\u00fckmedilmesi halinde m\u00fctecavizin kullan\u0131m\u0131 art\u0131k yasal hale geldi\u011fi i\u00e7in, elindeki \u00fcr\u00fcn ve ara\u00e7lara el konulamaz\u201d<\/em>,[112]<\/a> denilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bilhassa farazi s\u00f6zle\u015fme bedelinin ya da rayi\u00e7 bedel \u00fczerinden 3 kat fazlas\u0131na kadar bir \u201ctelif tazminat\u0131\u201d<\/em>n\u0131n istenmesi halinde, an\u0131lan di\u011fer se\u00e7eneklerdeki taleplerin, \u201cbu tazminat talebinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7eve ve kapsam\u0131 ihlal etmeyecek \u015fekilde\u201d<\/em> yap\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilecektir. Nitekim emsal bir karardan da, farazi s\u00f6zle\u015fme bedelinin ya da rayi\u00e7 bedelin 3 kata kadar fazlas\u0131 bedel taleplerinde \u201cvarsay\u0131<\/em>[lan] s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda yasal kullan\u0131mlar\u201d<\/em>\u0131n[113]<\/a> s\u00f6zkonusu olabilece\u011fine i\u015faret edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Farazi s\u00f6zle\u015fmeyi talep eden birisinin bu s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fini, s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, hal ve \u015fartlar\u0131n\u0131 belirleme yetkisini kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek, hakk\u0131 ihlal edilmi\u015f birisinin, bunun takdirine sahip olmayaca\u011f\u0131 gibi bir anlama gelir; ve bu da bir \u00e7eli\u015fki olarak g\u00f6r\u00fclebilir. <\/p>\n\n\n\n

3.2. Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n \u0130hl\u00e2linde Farazi S\u00f6zle\u015fme ya da Rayi\u00e7 Bedel \u00dczerinden 3 kat Fazlaya Kadar Talep Yap\u0131lan Davada Di\u011fer Taleplerin de Birlikte Yap\u0131lmas\u0131 <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

 Bu \u015fekilde, en fazla 3 kat\u0131na kadar olmak \u00fczere bir telif tazminat\u0131 isteyen ma\u011fdurlar\u0131n, yapt\u0131klar\u0131 i\u015flemin farazi bir s\u00f6zle\u015fmeye dayand\u0131r\u0131lmas\u0131; ve telif haklar\u0131n\u0131n FSEK\u2019e uygun olarak s\u00f6zle\u015fme ile devredilmesi nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; bu talep, tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi talebi ile kald\u0131rma veya imha gibi anlamlardaki ref taleplerini konusuz b\u0131rakabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

 \u201cYarg\u0131tay\u2019\u0131n bir \u0130\u00e7tihad\u0131nda<\/em>[114]<\/strong><\/em><\/a> \u2018olayda davac\u0131, bedel istemi\u015f, zikredilen madde h\u00fckm\u00fc gere\u011fince (FSEK. 68) davac\u0131 yarar\u0131na bedele h\u00fckmedilmi\u015f olmakla art\u0131k tecav\u00fcz\u00fcn meni isteminde bulunamaz. Zira bedeli % 50 fazlas\u0131yla alm\u0131\u015f olmakla taraflar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f gibi bir durum has\u0131l olmu\u015ftur.\u2019 denilmi\u015ftir.\u201d<\/em>[115]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Hal b\u00f6yle olsa da an\u0131lan bedeli talep eden bir hak sahibinin yapaca\u011f\u0131 ya da yapm\u0131\u015f farzedilece\u011fi (=farazi) s\u00f6zle\u015fmede kapsam\u0131 belirleme yetkisine de sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi; dava dilek\u00e7esinde yapaca\u011f\u0131 taleplerle bu \u00e7er\u00e7eveyi de pratikte \u00e7izmi\u015f ya da ortaya koymu\u015f olaca\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Di\u011fer taraftan, -yukar\u0131da da de\u011finilen- emsal karar itibar\u0131yla \u201cVarsay\u0131<\/em>[lan] s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinin kurulmas\u0131 h\u00e2linde\u2026m\u00fctecavizin dava konusu mali hak kullan\u0131mlar\u0131 varsay\u0131<\/em>[lan]s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda yasal kullan\u0131mlar h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir<\/em>.\u201d[116]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Hak sahibinin farazi s\u00f6zle\u015fmeye ya da rayi\u00e7 bedele dayanan telif tazminat\u0131 talepleri, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 ihlal eden ki\u015fi ya da ki\u015filerin di\u011fer taleplerini sadece \u201cbedeli \u00f6denen mali hak kullan\u0131mlar\u0131\u201d <\/em>bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cvarsay\u0131<\/em>[lan] s\u00f6zle\u015fme, bedeli \u00f6denen mali hak kullan\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, m\u00fctecavizin eylemini t\u00fcm\u00fcyle hukuka uygun h\u00e2le getirmeyece\u011fi gibi, bu bedel kapsam\u0131na girmeyen dava tarihinden sonra devam eden ya da etmesi muhtemel ihlalleri yasal h\u00e2le getirmeyecektir.\u201d<\/em>[117]<\/a><\/p>\n\n\n\n

3.3. Fikri M\u00fclkiyet Davalar\u0131nda Tazminat davalar\u0131 ile Ref ve \u00d6nleme Taleplerinin Birlikte Yap\u0131labilmesi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
3.3.1. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Maddi ve Manevi Tazminat Talepleriyle Korunmas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n

\u0130lk olarak, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n ihlalinden dolay\u0131, yukar\u0131da izah edilen maddi ve manevi tazminat davalar\u0131n\u0131n birlikte a\u00e7\u0131lmas\u0131; bu taleplerin birlikte yap\u0131lmas\u0131 pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:[118]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

\u201cHer t\u00fcrl\u00fc mali haklara tecav\u00fcz olu\u015fturan eylemlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi halinde eser sahibine, ihlal edilen mali haklar\u0131n yan\u0131nda, manevi hak tazminat\u0131 talep etme yetkisi de verir.\u201d<\/em>[119]<\/a> Burada talep edilecek manevi tazminat; manevi haklar\u0131n ihlaline dayanaca\u011f\u0131 gibi, FSEK d\u0131\u015f\u0131nda kalan ve malvarl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda girmeyen ki\u015filik ve hukuksal de\u011ferlerinde<\/em>[120]<\/a> t\u00fcm ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan azalmaya sebep olacak haks\u0131z m\u00fcdahale halinde genel h\u00fck\u00fcmlere dayand\u0131r\u0131labilecektir. \u00d6rne\u011fin vefat eden eser sahibinin eserinin orijinal beste ve g\u00fcftesinden farkl\u0131 bir \u015fekilde, veya ad\u0131 belirtilmeden okunmas\u0131, bu icralarda eser sahibinin hat\u0131ras\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmemi\u015f olmas\u0131 veya k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrme gibi hallerde; yasal hak sahiplerine, fikrimizce bundan duyduklar\u0131 ac\u0131 ve \u0131zd\u0131rap sebebiyle manevi tazminat talep hakk\u0131 verebilecektir.<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

3.3.2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Mali Haklar\u0131n Ref ya da \u00d6nleme ile Tazminat Taleplerinin Birlikte Yap\u0131lmas\u0131yla Korunmas\u0131<\/strong><\/em><\/h5>\n\n\n\n
3.3.2.1. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Telif Tazminat\u0131 ve Di\u011fer Tazminatlar\u0131n Birlikte Talep Edilerek Korunmas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
(1) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Telif Tazminat\u0131 ile Maddi ve Manevi Tazminat Talebinin Birlikte Yap\u0131labilmesi<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin \u201c70. madde<\/em>[sin]deki d\u00fczenleme ile hak sahibinin zarar\u0131n\u0131n tazmini hedeflenirken, 68. madde ile tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi sa\u011flanmak istenmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 \u00fczere bu talepler bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 \u015fartlar benimsenmi\u015ftir.<\/em>\u201d[121]<\/a> Her birisinin ayr\u0131 \u00f6zelli\u011fi ve niteli\u011fi gere\u011fi, vaki tecav\u00fczde farazi s\u00f6zle\u015fme i\u00e7in rayi\u00e7 bedelin 3 kat\u0131 tutar\u0131n istendi\u011fi durumlarda, tazminat talepleri de yap\u0131labilmektedir.[122]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Manevi haklara ili\u015fkin ihl\u00e2ller farazi s\u00f6zle\u015fme ile ortadan kalkmaz ve yasal hale d\u00f6n\u00fc\u015fmez.[123]<\/a> \u201cDolay\u0131s\u0131yla FSEK\u2019in 67. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde hak sahibinin manevi haklar\u0131na y\u00f6nelik tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i talebi mali haklardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirilmelidir.\u201d<\/em>[124]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131 kararlar\u0131ndan fikrimizce isabetli ve hakl\u0131 olarak, dava tarihinden \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in yap\u0131lacak taleplerin, dava tarihi sonras\u0131ndaki ihlalleri kapsamayaca\u011f\u0131; ancak dava tarihi \u00f6ncesi ihlaller i\u00e7in de FSEK\u2019nin 68\/1. maddesindeki bedelin talebi halinde ayn\u0131 kanunun 70\/2. maddesinde yer alan tazminat\u0131n da istenebilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.[125]<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, ma\u011fduriyeti giderecek bir tutar\u0131n talep edilmesine esas olmak \u00fczere; \u201cFSEK\u2019in 68\/1 maddesi gere\u011fince h\u00fckmedilen \u201cmedeni ceza\u201d niteli\u011findeki bedel hak sahibinin zarar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kal\u0131yorsa, m\u00fctecavizin kusurunun ispat edilmesi \u015fart\u0131yla FSEK\u2019in 70\/2. maddesi gere\u011fince maddi tazminat talebinde bulunulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel yoktur.\u201d<\/em>[126]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131sal kararlar\u0131n da teyit etti\u011fi \u00fczere, gerek 68. madde ve gerekse di\u011fer tazminatlar i\u00e7in ayr\u0131 bir ihtara gerek kalmadan dava ile temerr\u00fct has\u0131l olaca\u011f\u0131ndan faiz istemek de m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/em>[127]<\/a> <\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan tazminat taleplerinin s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re yabanc\u0131 devlet paras\u0131 \u00fczerinden hesaplanmas\u0131n\u0131n g\u00fcncel ekonomik duruma ayak uydurmak bak\u0131m\u0131ndan talep edilmesi de m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir. Bundan hareketle hak sahiplerinin zararlar\u0131n\u0131n en iyi \u015fekilde telafi edilebilmesi i\u00e7in bu hususun do\u011frudan nazara al\u0131nmas\u0131 da bizce uygun olabilecektir.<\/em>[128]<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

(2) Fikri M\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda En \u00c7ok Bedel \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc ve De\u011ferlendirilmesi<\/strong><\/em><\/h6>\n\n\n\n

Doktrindeki bir k\u0131s\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re, FSEK\u2019nin 66, 67 ve 68. maddelerinde s\u00f6z\u00fc edilen \u015fekilde istenebilecek taleplerde, ihlal yani hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k yeterlidir. Ancak Yarg\u0131tay uygulamas\u0131nda,[129]<\/a> bu haldeki toplam bedel, 5846 say\u0131l\u0131 kanunun 68., 70\/2., 70\/3. maddelerindeki se\u00e7enekler uyar\u0131nca istenilebilecek \u201cen \u00e7ok bedel\u201d<\/em> ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.[130]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f, \u201cFSEK m. 68 uyar\u0131nca \u00fc\u00e7 kat bedel talep edilmi\u015fse u\u011fran\u0131lan zarar bu \u015fekilde elde edilecek tutar\u0131 a\u015fmad\u0131k\u00e7a ayr\u0131ca maddi tazminat istenemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir.\u201d[131]<\/a> Bir di\u011fer g\u00f6r\u015fe g\u00f6re de \u201c<\/strong>E\u011fer hak sahibi \u00fc\u00e7 kat\u0131 tazminat\u0131n yan\u0131nda 70. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen maddi ve manevi tazminat da talep etmi\u015fse, hem \u00fc\u00e7 kat\u0131 bedele hem de 70. maddedeki tazminata h\u00fckmedilemez. Bu halde 68. maddeye g\u00f6re talep edilen \u00fc\u00e7 kat\u0131 bedel mahsup edilir.[132]<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u201cDavac\u0131n\u0131n FSEK 68 ve 70\/3. maddelerine dayanan taleplerinden y\u00fcksek olan\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131 oldu\u011fu,\u201d<\/em>[133]<\/a> <\/em>da kabul edilmektedir. Nitekim emsal bir karar, \u201ctemin edilen kar miktar\u0131, telif tazminat\u0131 miktar\u0131ndan fazla oldu\u011fundan, yaln\u0131zca temin edilen kar\u0131n h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn bulundu\u011fu,\u201d<\/em>[134]<\/a> y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n\n\n\n

 <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki bilgiler ve emsal kararlar, farazi s\u00f6zle\u015fme ya da rayi\u00e7 \u00fczerinden talep edilebilecek bedel ile giderilemeyecek zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde maddi tazminat\u0131n istenebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131rlar. Halbuki bizce durum farkl\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Haklar\u0131 ihl\u00e2l edilenlerin, bu ihlalin giderilmesi i\u00e7in \u201ctam bir himaye g\u00f6rmeleri\u201d<\/em> mecburiyeti kar\u015f\u0131s\u0131nda, bunlar\u0131n her ikisinin de talep edilebilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi de\u011ferlendirilmektedir. Nitekim yukar\u0131da da aynen belirtildi\u011fi \u00fczere; \u201cileri s\u00fcr\u00fclebilecek talepler sald\u0131r\u0131lan menfaate g\u00f6re farkl\u0131 ol<\/em>[maktad\u0131]r\u201d:<\/em>[135]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Tazminat\u0131n (FSEK, madde: 70) fonksiyonu ve hizmet etti\u011fi kapsam ile \u201ctelif tazminat\u0131\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z FSEK\u2019nin 68. maddesindeki tazminat\u0131n fonksiyonu ve kapsam\u0131 farkl\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Farazi s\u00f6zle\u015fme ya da rayi\u00e7 \u00fczerinden talep edilen \u201cbedel\u201d<\/em>, bir \u201cmedeni ceza<\/em>\u201d<\/em>,[136]<\/a> ya da \u201ckanuni ceza\u201d<\/em>,[137]<\/a> ya da \u201c<\/em>ecrimisil\u201d<\/em>,[138]<\/a> \u201c<\/em>kanundan do\u011fan ayr\u0131 bir alacak\u201d<\/em>,[139]<\/a> \u201ckendine \u00f6zg\u00fc bir tazminat\u201d<\/em> ya da \u201ctelif tazminat\u0131\u201d<\/em> olarak kabul edildi\u011finde, kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zarar kamusal ve ki\u015fisel olmakla birlikte kendine \u00f6zg\u00fc bir zarard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Hatta bu bedeli istemek FSEK\u2019in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir hak, ya da uygulanmas\u0131 ki\u015fisel olarak talebe ba\u011fl\u0131 bir yapt\u0131r\u0131m ise zaten bir zarar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclemez. Dolay\u0131s\u0131yla bu tazminat, maddi ve manevi tazminattan farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Maddi ve manevi tazminat\u0131n kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zararlar tamamen farkl\u0131d\u0131r. Maddi tazminat\u0131n kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zarar, ki\u015filerin malvarl\u0131\u011f\u0131ndaki eksilme; manevi tazminat\u0131n kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zarar ise ki\u015finin ki\u015fisel de\u011ferlerinde ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc ile meydana gelen azalmad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu iki talebin her birisinin kendi hal ve \u015fartlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde yap\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeplerle \u201c<\/em>parasal bir yapt\u0131r\u0131m, miktar\u0131 ne kadar y\u00fcksek olursa olsun tecav\u00fcze neden olan maddi olgular\u0131 ortadan kald\u0131rmaz.\u201d<\/em>[140]<\/a> Ama farkl\u0131 tazminat istemeyi hakl\u0131 k\u0131lan \u201cbu sebeple \u00e7oklu tazminat talebinin tecav\u00fcz\u00fc sona erdirmeye y\u00f6nelik bir talep olarak g\u00f6r\u00fclmesi hatal\u0131 olur.<\/em>\u201d<\/em>[141]<\/a> d\u00fc\u015f\u00fcncesine hak ihlallerini giderien farkl\u0131 tazminat taleplerinin yap\u0131labilece\u011fi yukar\u0131daki haller i\u00e7in kat\u0131lmak zor olsa gerektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

3.3.2.2. Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n \u201cTelif Tazminat\u0131\u201d<\/em>n\u0131n ve \u00d6nleme ya da Di\u011fer Ref Usulleriyle Birlikte Talep Edilerek Korunmas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
(1) Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131nda 3 Kata Kadar Bedel Talebinin 68. Maddedeki Di\u011fer Se\u00e7enekleri Talep Etmeye \u0130li\u015fkin Genel De\u011ferlendirme<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin 68. maddesinde yer alan telif tazminat\u0131 istendi\u011finde, bu tazminat\u0131n farazi s\u00f6zle\u015fme bedeli ya da rayi\u00e7 bedel \u00fczerinden belirlenmesi halinde, di\u011fer tedbirler talep etmenin yeri kalmam\u0131\u015f olmaktad\u0131r.[142]<\/a> Bu bir noktada, kl\u00e2sik mant\u0131k y\u00fcr\u00fctme ile do\u011fru g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda haks\u0131z m\u00fcdahilin hak etti\u011finden daha fazla zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in, makul bir d\u00fczeyde kalmak, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin de bir gere\u011fidir.[143]<\/a> Bu sebeple, FSEK\u2019nin bedel d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc se\u00e7eneklerdeki haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na haks\u0131z m\u00fcdahalede bulunan yapt\u0131\u011f\u0131 harcamalar gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn de nazara al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Burada birka\u00e7 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gerekmektedir:<\/p>\n\n\n\n

(2) \u0130stenen Bedelin Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Korunmas\u0131ndaki Niteli\u011fi A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferledirme<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

Benim, \u201ckendine \u00f6zg\u00fc bir tazminat\u201d<\/em>, \u201ckendine \u00f6zg\u00fc bir bir yapt\u0131r\u0131m\u201d<\/em> olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm, \u201ctelif tazminat\u0131\u201d<\/em>, -yukar\u0131da s\u00f6ylendi\u011fi gibi- kanuni ceza[144]<\/a> veya yarg\u0131 kararlar\u0131nda[145]<\/a> ve doktrinde[146]<\/a> ekseriyetle bir medeni ceza olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu tazminat \u201c<\/em>ecrimisil\u201d<\/em> addedilebilecek[147]<\/a> de olsa, \u201c<\/em>kanundan do\u011fan ayr\u0131 bir alacak\u201d<\/em>[148]<\/a> olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde; t\u00fcm bu se\u00e7enekler, ayr\u0131ca yap\u0131labilecek \u201cdurdurma, kald\u0131rma veya \u00f6nleme talepleri\u201d<\/em>nde bulunmak \u015feklindeki \u00f6zel hukuk taleplerine engel g\u00f6r\u00fclemez. \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n\n\n\n

Farazi bir s\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131ndan birisi, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015fi(ler)dir. Dolay\u0131s\u0131yla, FSEK\u2019nin, haklar\u0131 sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan bu ki\u015fiye farazi s\u00f6zle\u015fme ya da rai\u00e7 bedel \u00fczerinden tazminat talebi yapma hakk\u0131 ve yetkisi verdi\u011fine g\u00f6re; bu taleplerin \u00e7er\u00e7evesini ve i\u00e7eri\u011fini s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyebilmede etkili olabilme gibi yetkileri de verdi\u011fi kabul edilmelidir. \u00d6rne\u011fin fikri m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na esas olmak \u00fczere, \u00e7o\u011falt\u0131lan n\u00fcshalar\u0131n kanuni \u015fartlar dairesinde yay\u0131nlanaca\u011f\u0131[149]<\/a> ve eserin nerede, ka\u00e7 kez, nas\u0131l ne \u015fekilde ve\/veya hangi tarihte ya da tarihlerde yay\u0131nlanaca\u011f\u0131 gibi hususlar da, taraflarca s\u00f6zle\u015fmeyle belirlenebilece\u011finden; yap\u0131lacak tazminat talebi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki hususlar i\u00e7in, an\u0131lan 68. maddeye g\u00f6re yap\u0131lacak farazi s\u00f6zle\u015fme ile, duruma g\u00f6re buna ek olarak veya m\u00fcstakilen, vazge\u00e7ilen di\u011fer ref veya \u00f6nleme talepleri, pekal\u00e2 s\u00f6z konusu edilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Kald\u0131 ki, doktrinde de belirtildi\u011fi \u00fczere, bedel talebinde bulunan; cezai \u015fart, fesih, cayma gibi haklar\u0131 da ileri s\u00fcrebilecektir. Aksi s\u00f6zle\u015fmede belirlenmedik\u00e7e bu \u201cbedel s\u00f6zle\u015fmesi\u201dnde an\u0131lan haklar\u0131n yer almay\u0131\u015f\u0131, talep sahibinin bu gibi haklardan vazge\u00e7ti\u011fi anlam\u0131na gelmeyecektir.[150]<\/a> <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple, \u201ctelif tazminat\u0131\u201dn\u0131n bir kez yay\u0131nlan\u0131p t\u00fckenen ihlaller i\u00e7in istenmesi halinde, devam eden ya da yeniden s\u00f6z konusu olan ya da olabilecek ihlaller i\u00e7in kald\u0131rma, imha veya \u00f6nleme taleplerinde de bulunabilmeyi engelleyen hi\u00e7bir yasal h\u00fck\u00fcm veya hakl\u0131 bir sebep yoktur. <\/p>\n\n\n\n

Emsal bir kararda da yasal hale gelen kullan\u0131m\u0131n farazi s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince olaca\u011f\u0131[151]<\/a> belirtilerek, farazi s\u00f6zle\u015fmenin bir \u00e7er\u00e7eve kapsam\u0131nda ge\u00e7erli olabilece\u011fi de bizce anlat\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.\u00a0 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

(3) Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcm Y\u00f6nleri \u0130le Himayesi\u201d A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirme<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

FSEK\u2019in genel gerek\u00e7esinde yer alan ve fikri haklar\u0131n \u201ct\u00fcm y\u00f6nleri ile himaye edilmesini\u201d<\/em> sa\u011flamak, FSEK\u2019in de amac\u0131d\u0131r. Hak arama h\u00fcrriyeti anlam\u0131nda bu talepler de ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. FSEK\u2019n\u0131n, telif tazminat\u0131 dedi\u011fimiz tazminat ile \u00f6nleme veya di\u011fer ref taleplerinden herhangi ikisinin birlikte talep edilemeyece\u011fine dair bir h\u00fckm\u00fc yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla:<\/p>\n\n\n\n

\u201cEserin ihl\u00e2le konu edilmesi halinde, men ve ref istenebilece\u011fi, tazminat istenemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yasal bir ayr\u0131m [da] bulunmamaktad\u0131r. Men ve ref talepleri ile tazminat taleplerinin dava edilebilmeleri veya bu konuda olumlu karar verilmesi, tecav\u00fcz keyfiyetine ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015ftur. Bu bak\u0131mdan bir ayr\u0131m yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/em>[152]<\/a> <\/em> <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0<\/strong>FSEK\u2019nin \u201cbedel talebinde bulunan ki\u015fi, tecav\u00fcz edene kar\u015f\u0131 onunla bir s\u00f6zle\u015fme yapm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde haiz olabilece\u011fi b\u00fct\u00fcn hak ve yetkileri ileri s\u00fcrebilir.\u201d<\/em>\u00a0 <\/strong>\u015feklindeki 68\/son maddesinin farazi s\u00f6zle\u015fmeci taraf olarak ma\u011fdurun i\u00e7eri\u011fini belirleyebilece\u011fi bir farazi s\u00f6zle\u015fmeye engel olacak anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 da malumdur.<\/p>\n\n\n\n

 <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Emsal bir karara g\u00f6re: \u201ctecav\u00fcz varsa, eser sahibi ger\u00e7ek ki\u015fi, men ve ref yan\u0131nda, zarar\u0131n\u0131 veya yoksun kald\u0131\u011f\u0131 k\u00e2r\u0131n\u0131 da isteyebilir. Kald\u0131 ki FSEK 68. madde, ref yan\u0131nda tazminat\u0131 da d\u00fczenlemektedir. Her iki talep olana\u011f\u0131 da ayn\u0131 \u015fartlardan do\u011fmakta, talep edilebilmektedir. Bu nedenle, aralar\u0131nda b\u00f6yle bir ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hakl\u0131 bir gerek\u00e7esi yoktur.\u201d<\/em>[153]<\/a> <\/em> <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emsal bir ba\u015fka karara g\u00f6re de: \u201ctam ruhsatta, mali hakka ait kullanma yetkisi tamamen ruhsat sahibine devir edildi\u011finden, devir alan da bu yetkiyi kendi ba\u015f\u0131na kullanabilecek ve tecav\u00fcz\u00fcn meni ve refi davas\u0131 ile birlikte 68\u2019nci ve devam\u0131 maddelerinde yaz\u0131l\u0131 bedel davas\u0131n\u0131 a\u00e7abilecektir.\u201d<\/em>[154]<\/strong><\/em><\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

FSEK\u2019in 68. maddesine g\u00f6re istenen telif tazminat\u0131n\u0131n yoksun kal\u0131nan k\u00e2ra kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ayr\u0131ca olu\u015fan fiili zarar i\u00e7in tazminat da talep edilebilecektir.[155]<\/a> Bunun gibi, 68. Madde kapsam\u0131na girmeyecek hususlarda ref ve \u00f6nleme talebi de reddi gerektirmeyecek \u015fekilde hakl\u0131l\u0131k i\u00e7erecektir.<\/p>\n\n\n\n

(4) Telif Tazminat\u0131 Talebiyle Di\u011fer Taleplerin Fonksiyonlar\u0131ndaki Farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131 Korumay\u0131 Hakl\u0131la\u015ft\u0131ran Y\u00f6n\u00fc<\/strong><\/h6>\n\n\n\n

FSEK\u2019nin 70. maddesine g\u00f6re maddi tazminat talebinde bulunabilen birisinin, kald\u0131rma veya \u00f6nleme gibi talepleri birlikte yapabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc her iki talebin de fonksiyonu ve kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 kazan\u0131mlar farkl\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re 3 kat fazlaya kadar istenebilecek farazi s\u00f6zle\u015fme bedeli ile, buna konu mevcut veya muhtemel bir sald\u0131r\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya \u00f6nlenmesini talep etmeyi engelleyen bir uygulaman\u0131n hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilemeyecektir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da da de\u011finildi\u011fi gibi, farazi \u201cs\u00f6zle\u015fme, bedeli \u00f6denen mali hak kullan\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, m\u00fctecavizin eylemini t\u00fcm\u00fcyle hukuka uygun h\u00e2le getirmeyece\u011fi gibi, bu bedel kapsam\u0131na girmeyen dava tarihinden sonra devam eden ya da etmesi muhtemel ihlalleri yasal h\u00e2le getirmeyecektir.\u201d<\/em>[156]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Emsal bir karardan[157]<\/a> tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi, telif tazminat\u0131 ve di\u011fer (manevi) tazminat\u0131n birlikte yap\u0131labilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4. Sonu\u00e7 Yerine: Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na M\u00fcdahaleyi \u00f6nleyici izahat\u0131n \u00d6zeti<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olan ve genel olarak 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (=FSEK) kapsam\u0131na giren davalar\u0131n incelendi\u011fi bu yaz\u0131da, bu konuda s\u00f6z konusu olabilecek dava t\u00fcrleri de ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte tazminat davalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, fikri haklar\u0131n korunmas\u0131 kapsam\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere, genel h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler de de\u011ferlendirilmi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131lacak davalarda birden fazla talebin birarada yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 de\u011fi\u015fik hukuki perspektiflerden incelenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131dan esasen Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na:<\/p>\n\n\n\n

1-) Mevcut sald\u0131r\u0131n\u0131n ref\u2019i (=kald\u0131rma, imha, son verme),<\/p>\n\n\n\n

2-) Objektif bir bak\u0131\u015fla olabilecek tecav\u00fcz\u00fcn \u00f6nlenmesi,<\/p>\n\n\n\n

3-) Mali ve manevi haklara sald\u0131r\u0131dan do\u011fan zararlar\u0131n giderilmesi kapsam\u0131nda maddi ve manevi tazminat;<\/p>\n\n\n\n

Davalar\u0131ndan bahsedilebilecektir. Bundan ba\u015fka, FSEK\u2019de yer alan hal ve \u015fartlara g\u00f6re fikri haklar\u0131n korunmas\u0131nda mali ve manevi haklar\u0131 ihl\u00e2l edilen ki\u015filerin, yap\u0131lm\u0131\u015f varsay\u0131lan farazi s\u00f6zle\u015fme bedelinin ya da kanuni rayi\u00e7 bedelin 3 kat\u0131na kadar bedeli talebine imkan veren telif tazminat\u0131 talep etmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. FSEK, bu taleplerin yap\u0131labilece\u011fi h\u00fckme, ref davalar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda olsa da ayr\u0131 bir h\u00fck\u00fcm olarak ve alt kenar ba\u015fl\u0131k itibar\u0131yla \u201cmali haklara tecav\u00fcz halinde\u201d ba\u015fvurulabilecek \u015fekilde yer vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla fikri haklar\u0131n korunmas\u0131nda bu talebi i\u00e7eren bu davan\u0131n, devam eden ya da vuku bulmu\u015f haks\u0131z bir sald\u0131r\u0131dan dolay\u0131, belirlenecek farazi s\u00f6zle\u015fme bedeli ya da kanuni rayi\u00e7 bedelim 3 kat fazlas\u0131na kadar telif tazminat\u0131 isteme imk\u00e2n\u0131 veren \u201ckendine \u00f6zg\u00fc bir talep\u201d<\/em> i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

 <\/h4>\n\n\n\n

Fikri m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na esas olmak \u00fczere telif tazminat\u0131 talep eden hak sahibinin, bu talep farazi bir s\u00f6zle\u015fmeye dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, dava tarihine kadar olan ihlallere b\u00f6ylece z\u0131mnen onay vermi\u015f, r\u0131za g\u00f6stermi\u015f olmaktad\u0131r. Bu sebeple, davac\u0131, bu taleple birlikte ba\u015fka durdurma veya imha gibi, FSEK\u2019nin 68\/2 ve 68\/3. maddelerindeki se\u00e7eneklerden vazge\u00e7mi\u015f say\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131z kabul etmek gerekir ki bu tespit, ilk olarak fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na dava tarihine kadar olan sald\u0131r\u0131 i\u00e7in s\u00f6z konusudur. Di\u011fer taraftan, hak sahibinin, farazi bir s\u00f6zle\u015fme ile kendini ba\u011flamas\u0131, s\u00f6zle\u015fme i\u00e7eri\u011fini kendisi kabul etmedik\u00e7e s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re; hak sahibinin i\u00e7eri\u011fini belirledi\u011fi s\u00f6zle\u015fme ile ba\u011fl\u0131 kabul edilmesi hususu da de\u011ferlndirme kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutulamayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan, fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda FSEK a\u00e7\u0131s\u0131ndan mali ve manevi haklara tecav\u00fcz\u00fcn olu\u015fmas\u0131 halinde maddi ve manevi tazminat taleplerinin birlikte yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi, maddi ve\/veya manevi zararlar\u0131n genel h\u00fck\u00fcmlere dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde de bu taleplerinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na yasal bir engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

FSEK\u2019de yaz\u0131l\u0131 her bir dava t\u00fcr\u00fc, \u015fahsi menfaat kayb\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 olarak s\u00f6z konusu olabilecek; bu davalara ili\u015fkin taleplerin birlikte yap\u0131lmas\u0131nda da bu y\u00f6nden bir sak\u0131nca olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple, maddi ve\/veya manevi tazminat taleplerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 davalarda, telif tazminat\u0131n\u0131n da istenmesi halinde zarar\u0131 giderecek en \u00e7ok bedel ile yetinilmesine dair uygulama ve g\u00f6r\u00fc\u015fler bizce temkinle kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Bu taleplerin her birisi de\u011fi\u015fik zararlar olu\u015fturmaktad\u0131r. Telif tazminat\u0131n\u0131n bir cezai yapt\u0131r\u0131mm\u0131\u015f gibi alg\u0131lanabilecek i\u00e7eri\u011fi ya da kendine \u00f6zg\u00fc niteli\u011fi itibar\u0131yla, \u015fahsi bir zarara sebep oldu\u011fu s\u00f6ylense de tecav\u00fcz\u00fcn tekrarlanmamas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 fonksiyonu vard\u0131r. Bu sebeplerle, maddi ve manevi tazminat taleplerinin birlikte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde, uygulamada oldu\u011fu gibi en \u00e7ok bedelin verilmesi usul\u00fcnden ziyade bizce her iki talep de ayr\u0131 ayr\u0131 nazara al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Dikkat                     <\/u><\/em>:<\/em><\/h3>\n\n\n\n

1-) Bu makalenin, yasalara uygun \u015fekilde kaynak g\u00f6sterilip at\u0131f yap\u0131larak kullan\u0131lmas\u0131 hari\u00e7, r\u0131zam\u0131z ve iznimiz al\u0131nmadan ba\u015fka yerlerde yay\u0131mlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak isteriz. Bu hususta <\/em>Yasal Uyar\u0131<\/a> sayfas\u0131n\u0131 da kontrol edebilirsiniz.<\/em><\/em>2-) Bu makaleye at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 halinde:<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

R. Cengiz Derdiman, \u201c<\/em>Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..\u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmesi gerekmektedir.<\/em><\/em>3-) \u0130znimiz ve r\u0131zam\u0131z al\u0131nmas\u0131 kayd\u0131yla di\u011fer kullan\u0131mlarda da mutlaka:<\/em>          <\/em>Kaynak:  <\/em>R. Cengiz Derdiman,  \u201c<\/em>Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Eri\u015fim Tarihi: ..\/..\/20..<\/p>\n\n\n\n

\u015eeklinde kaynak g\u00f6sterilmelidir.<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dipnotlar ve at\u0131flar<\/a><\/h4>\n\n\n\n

[1]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: Gr\u00fcnberger, Michael <\/em>\u201c<\/strong>Rechtsdurchsetzungsbem\u00fchungen \u2013 Anzeichen eines Systemkollapses?\u201d, Geistiges EigentumHerausforderung Durchsetzung,<\/em> Herausgeber: Reto M. Hilty-Thomas Jaeger-Volker Kitz, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2008, s. 3.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a>      Derdiman, R. Cengiz, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131<\/em>, 5. Bask\u0131, Akt\u00fcel Yay\u0131nlar\u0131, Bursa, 2015, s. 303. \u201cHususiyet k\u0131saca eser sahibinin, eserine kendi fikir, d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu ve his d\u00fcnyas\u0131ndan ve fikri temele dayanan yeteneklerinden katt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelliklerdir (Hayri Bozgeyik, Fikir ve Sanat Eserlerinde Hususiyet, BAT\u0130DER, C. XXV, 2009, Say\u0131 3, s. 170).\u201d<\/em> B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2020\/2038 Karar: 2023\/1241, 21.09.2023, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a>      Derdiman, Furkan, \u201cBirlikte Eser Sahipliklerinde Sona Erme ve Birlikten Ayr\u0131lma\u201d, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131,<\/em> y\u0131l: 2023, cilt: 81, say\u0131: 1, ss: 81-111, s. 84.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a>      Ayn\u0131 y\u00f6nde: Tekinalp, \u00dcnal, Fikri M\u00fclkiyet Hukuku, <\/em>5. Bask\u0131, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k yay\u0131n\u0131, \u0130stanbul, 2012, s.152-154; \u00d6ztan, F\u0131rat, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku,<\/em> Turhan Kitabevi Yay\u0131n\u0131, Ankara, 2008, s. 257, 258; Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131,<\/em> s. 303.  \u201cBirlikte yarat\u0131lan eser ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn te\u015fkil etmekteyse, bunun \u00fczerinde \u201celbirli\u011fiyle eser sahipli\u011fi\u201d (i\u015ftirak halinde eser sahipli\u011fi) bulunur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, tek ba\u015f\u0131na semerelendirilebilecek birden fazla eserin birle\u015ftirilmesi yoluyla olu\u015fan eser \u00fczerinde ise, \u2018ortak eser sahipli\u011fi\u2019 s\u00f6z konusu olur.\u201d<\/em> Derdiman, \u201cBirlikte Eser Sahipliklerinde Sona Erme ve Birlikten Ayr\u0131lma\u201d, s. 85.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a>      Derdiman, R. Cengiz, \u201cM\u00fczik Eserlerine \u0130li\u015fkin Haklar\u0131n \u0130hlallerinde Tazminat Hangi Mahkemeden \u0130stenir\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/sorularla-hukuk\/muzik-eserine-iliskin-haklarin-ihlallerinde-tazminat-hangi-mahkemeden-istenir\/<\/a>, eri\u015fim: 17.12.2023<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Derdiman, s. 303. Konuya ili\u015fkin emsal bir karada da (B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2020\/2038 Karar: 2023\/1241, 21.09.2023), \u201cbir fikri \u00fcr\u00fcn\u00fcn eser olarak kabul edilebilmesi i\u00e7in sahibinin hususiyetini ta\u015f\u0131mas\u0131 ve Kanun\u2019da s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da belirtilmi\u015f olan eser t\u00fcrlerinden birine d\u00e2hil edilebilmesi ko\u015fullar\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/em> denmektedir.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[7]<\/a>    Derdiman, R. Cengiz, \u201cAl\u0131nt\u0131 Kavram\u0131 ve Bilimsel Eserlerde Al\u0131nt\u0131\u201d, 17.07.2021, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi, <\/em>https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/makaleler\/alinti-kavrami-ve-bilimsel-eserlerde-alinti\/<\/a>, eri\u015fim: 17.12.2023<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/a>      Akg\u00fcn, Ba\u015fak, \u201cTelif Hukuku\u2019nda \u0130ntihal Kavram\u0131, Anonim Kullan\u0131mlar ve T\u00fcm Bunlar\u0131n Kar\u015f\u0131s\u0131nda Eser Sahiplerinin Fikri \u0130mzas\u0131: \u2018\u00dcslup\u2019\u201d, Ankara Barosu Fikri M\u00fclkiyet ve Rekabet Hukuku Dergisi (FMR),<\/em> y\u0131l: 2019 say\u0131: 1, ss: 57-76, s. 60. Bu anlamda Avukat\u0131n dilek\u00e7esini r\u0131zas\u0131 olmadan birebir kopyalayarak mahkemeye sunmas\u0131 disiplin cezas\u0131n\u0131 gerektirir. (T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi (TBB) Disiplin Kurulu 17.02.2018 tarihli ve esas: 2017\/977 karar: 2018\/179 say\u0131l\u0131 karar\u0131, https:\/\/www.hukukmedeniyeti.org\/<\/a> , eri\u015fim: 01.01.2024)<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/a>      Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131,<\/em> s. 303; Tekinalp, s. 143.<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 1981\/4-70 Karar: 1983\/123, 11.02.1983, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/a>    B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2020\/2038 Karar: 2023\/1241, 21.09.2023.<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/a>    Derdiman, \u201cAl\u0131nt\u0131 Kavram\u0131 ve Bilimsel Eserlerde Al\u0131nt\u0131\u201d, 2021.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/a>    \u00d6rne\u011fin madde 1\/B-e: \u201cTespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin anla\u015f\u0131labilecek, \u00e7o\u011falt\u0131labilecek veya iletilebilecek \u015fekilde bir araca kaydedilmesi i\u015flemini, \u2026 ifade eder.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

[14]<\/a>    K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Ahmet, Fikri ve S\u0131nai Haklarla Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Fikri Haklar (S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019na G\u00f6re), <\/em>5. Bask\u0131 Turhan Kitabevi Yay\u0131n\u0131, Ankara, 2019, s. 398.<\/p>\n\n\n\n

[15]<\/a>    5846 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fck\u00fcmet Gerek\u00e7esi<\/em>, https:\/\/www5.tbmm.gov.tr\/tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d09\/c010\/tbmm09010010ss0289.pdf<\/a> eri\u015fim: 11.12.2023 s. 7. Ayn\u0131 metinde Adalet Komisyonu Raporunda ayn\u0131 tekrar i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: s. 14.<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/a>    Ayiter, Nu\u015fin, Hukukta Fikir ve Sanat Eserleri,<\/em> Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Yay\u0131n\u0131, Sevin\u00e7 Matbaas\u0131, Ankara, 1972, s. 244.<\/p>\n\n\n\n

[17]<\/a>    Ayn\u0131 kanaat: \u00d6ztan, s. 616;<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/a>    Ayiter, s. 246.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/a>    von Welser, Marcus, Urheberrecht im Prozess<\/em> Walter de Gruyter GmbH, Berlin\/Boston, 2023, s. 189.<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/a> \u00a0\u00a0 Ayiter, s. 243 (geni\u015f izahat i\u00e7in ayr\u0131ca bak\u0131n\u0131z Ayn\u0131 Eser, s. 246-250); Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[22]<\/a>    K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar<\/em>, 2019, s. 412 ve devam\u0131; Demirba\u015f, Ali, Fikir v<\/em>e Sanat <\/em>Eserleri <\/em>Kanununda <\/em>Mali <\/em>Haklar\u0131n <\/em>Tecav\u00fcz\u00fcnde <\/em>Hak <\/em>Sahibine Sa\u011flanan Hukuki <\/em>Korunma<\/em> Doktora Tezi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc \u00d6zel Hukuk Anabilim Dal\u0131, \u0130stanbul \u2013 2014, s. 172 ve devam\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[23]<\/a> \u00a0\u00a0 \u201cRef davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in tecav\u00fczde bulunan\u0131n kusurlu olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir.\u201d<\/em> Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2018\/998 Karar: 2019\/373, 28.3.2019, <\/strong>https:\/\/kazanci.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024; <\/strong>Ulmer, Eugen, Urheber und Verlagsrecht,<\/em> Dritte, neu bearbeitete Auflage, Springer-Verlag Berlin Heidelberg New York 1980, s. 545.<\/p>\n\n\n\n

[24]<\/a>    Ayn\u0131 kanaat: Erdil, Engin, Fikri M\u00fclkiyet Hukuku, <\/em>Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k Yay\u0131n\u0131 \u0130stanbul 2016, s. 107, 110; 137; Karahan, Sami- Suluk, Cahit- Sara\u00e7, Tahir-Nal, Temel, Fikri M\u00fclkiyet Hukukunun Esaslar\u0131, <\/em>3. Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2013, s. 138; Demirba\u015f, s. 66. Haks\u0131z fiil i\u00e7in akla gelebilecek kusur ve kusura ba\u011fl\u0131 zarar \u015fart\u0131 ref davalar\u0131nda aranmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 kanaat \u00f6rne\u011fin: Arslanl\u0131, Halil, Fikri Hukuk Dersleri II Fikir ve Sanat Eserleri,<\/em> \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Yay\u0131n\u0131, Sulhi Garan Matbaas\u0131, \u0130stanbul, 1954, s. 211, 212; <\/em>\u00d6ztan, s. 649; Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2002\/8451 Karar: 2003\/791, 27.01.2003, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023. <\/em>\u0130\u015fte ref davalar\u0131n\u0131, as\u0131l anlam\u0131yla tazminat talepli davalardan ay\u0131ran da bu noktadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[25]<\/a>    Alman hukukunda tecav\u00fcz\u00fcn refi istenebilmekte, bunun i\u00e7in kusur da aranmamaktad\u0131r. Bak\u0131n\u0131z: Ulmer, s. 548.<\/p>\n\n\n\n

[26]<\/a>    Arslanl\u0131, s. 212; von Welser, 166; Demirba\u015f, s. 66.<\/p>\n\n\n\n

[27]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019; bu emsal kararda da at\u0131f yap\u0131lan: \u00d6ztan, s. 633.<\/p>\n\n\n\n

[28]<\/a> \u00a0\u00a0 von Welser, s. 194.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[29]<\/a>    \u00d6rne\u011fin \u201cbir filmin televizyonda yay\u0131nlanmas\u0131 ile ihlal eylemi ba\u015flay\u0131p sona ermi\u015ftir.\u201d <\/em>Demirba\u015f, s. 62.<\/p>\n\n\n\n

[30]<\/a>    Wenzel, Karl Egbert-Burkhardt, Emanuel H., Urheberrecht fiir die Praxis, 5., vollst\u00e4ndig \u00fcberarbeitete Auflage, Verlag Dr. Otto Schmidt KG, K\u00f6ln, 2009, s. 212.<\/p>\n\n\n\n

[31]<\/a>    Demirba\u015f, s. 62.<\/p>\n\n\n\n

[32]<\/a>    Bak\u0131n\u0131z: Ulmer, s. 548.<\/p>\n\n\n\n

[33]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019; bu emsal kararda da at\u0131f yap\u0131lan: \u00d6ztan, s. 633.<\/p>\n\n\n\n

[34]<\/a>    Arslanl\u0131, s. 212; von Welser, 166; Demirba\u015f, s. 66.<\/p>\n\n\n\n

[35]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019; <\/strong>Demirba\u015f, s. 66.<\/p>\n\n\n\n

[36]<\/a>    Wenzel-Burkhardt, s. 212<\/p>\n\n\n\n

[37]<\/a>    von Welser, 164.<\/p>\n\n\n\n

[38]<\/a>    Fonogram seslerin harf ya da i\u015faretlerle yaz\u0131ya ge\u00e7irilen ifadeleridir.<\/p>\n\n\n\n

[39]<\/a> \u00a0\u00a0 \u00d6rne\u011fin: Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesinin 06.03.2000 tarihli ve esas: 1999\/9978 karar: 2000\/1893 say\u0131l\u0131 karar\u0131, nakleden: K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar<\/em>, 2019, s. 411; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07-02-2019; \u00d6ztan, s. 649, 650; <\/strong>Derdiman, \u201cM\u00fczik eserine ili\u015fkin haklar\u0131n ihl\u00e2llerinde tazminat hangi mahkemeden istenir?\u201d https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/sorularla-hukuk\/muzik-eserine-iliskin-haklarin-ihlallerinde-tazminat-hangi-mahkemeden-istenir\/#_ftn16<\/a> , eri\u015fim: 25.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[40]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019.<\/p>\n\n\n\n

[41]<\/a>    K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Ahmet: Fikr\u00ee Haklar\u0131n \u0130hlalinde Hukuksal Koruma Yollar\u0131, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Dergisi, say\u0131 54, 2004, s. 72; K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar, 2019, s. 409, 410.<\/em>                <\/em><\/p>\n\n\n\n

[42]<\/a>    Erdil, s. 109.<\/p>\n\n\n\n

[43]<\/a> \u00a0\u00a0 K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, \u201cFikr\u00ee Haklar\u0131n \u0130hlalinde Hukuksal Koruma Yollar\u0131\u201d, s. 72. <\/em>Alman hukukunda ise yasal h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re, ref davas\u0131nda, daval\u0131, kusurlu olmamas\u0131 ve ref talebinin yerine getirilecek olmas\u0131 ve, orant\u0131s\u0131z \u015fekilde a\u011f\u0131r zarara u\u011frayacak olmas\u0131 halinde, Mahkemenin uygun bir tazminata h\u00fckmetmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. (Demirba\u015f, s. 69; Wenzel-Burkhardt, s. 214). Davac\u0131n\u0131n bu y\u00f6nde bir talebinin 97. Maddeye g\u00f6re olmamas\u0131 halinde bu y\u00f6nde bir talep ve savunma hakk\u0131n\u0131 kanun 100. maddesiyle daval\u0131ya vermi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[44]<\/a>    Bu bedelin farazi bir s\u00f6zle\u015fmeye dayand\u0131\u011f\u0131 konusunda farazi s\u00f6zle\u015fme deyimi i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Hirsch, Ernst E., Hukuk\u00ee Bak\u0131mdan Fikr\u00ee S\u00e2y, C. II<\/em>, \u0130ktisadi Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f Matbaas\u0131 ve Ne\u015friyat Yurdu, \u0130stanbul, 1943, s. 165, 180, 191, kaynak: Sar\u0131kaya, Murat, \u201cFikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda D\u00fczenlenen Tazminat Talepleri \u00dczerine \u0130nceleme\u201d T\u00fcrk-Alman \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi,<\/em> 2019; 1(2): 59-90, s. 75, dipnot: 70.<\/p>\n\n\n\n

[45]<\/a> \u00a0\u00a0 \u201cDaval\u0131larca izinsiz olarak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle maddi tazminat bedelinin \u00f6ncelikle, varsa emsal s\u00f6zle\u015fmelerde tespit edilen bedel \u00fczerinden, emsal olabilecek s\u00f6zle\u015fme yoksa fiktif olarak tespit edilecek piyasa rayici \u00fczerinden belirlenmesi ve bu y\u00f6ntemle belirlenecek miktar\u0131n talep do\u011frultusunda 3 kat\u0131na h\u00fckmedilmesi gerekmektedir.\u201d <\/em>Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2018\/5073 Karar: 2019\/6260, 7.10.2019, <\/strong>https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024<\/p>\n\n\n\n

[46]<\/a> \u00a0\u00a0 Arslanl\u0131, s. 214, 218; Sar\u0131kaya, s. 70; Tekinalp, s. 319. \u201c[FSEK\u2019nin] 68. maddesi uyar\u0131nca \u2018eser sahibinin, rayi\u00e7 bedel itibariyle u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n en \u00e7ok \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fi\u2019 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca, mahkemece bu konuda uzman bilirki\u015fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmak suretiyle \u2018rayi\u00e7 bedelin\u2019 tayin ve tespiti ile gerekirse olay\u0131n mahiyetine g\u00f6re, tespit edilen rayi\u00e7 bedelin ne miktar y\u00fckseltilece\u011finin takdiri\u2026\u201d<\/em> Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 1997\/9221 Karar: 1998\/246, 22.01.1998, nakleden: Al\u0131ca, T\u00fcrkay, \u201cEser Sahibinin Haklar\u0131n\u0131n \u0130hlali ve Hukuk Davalar\u0131\u201d https:\/\/slideplayer.biz.tr\/slide\/10190204\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024, ayr\u0131ca bak\u0131n\u0131z: Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2017\/642 Karar: 2019\/237, 10.01.2019, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[47]<\/a>    FSEK m. 68 h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin yayg\u0131n anlay\u0131\u015f, bedelin \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131n talep edilebilmesinin kusurdan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir;<\/em> bkz.: Erel, s. 339; Bozbel, s. 556; Erdil, s. 112; \u015eahin, s. 169; Yarg\u0131tay 11. HD. T. 04.07.2006 E. 2005\/8095 K. 2006\/7919 (Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat). Bu dipnottaki at\u0131flar\u0131 nakleden: Sar\u0131kaya, s. 70.<\/p>\n\n\n\n

[48]<\/a>    Anayasa Mahkemesinin (Esas: 2012\/133 Karar: 2013\/33) \u201cKural, h\u00e2kimin taleple ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa dair veya takdir yetkisine ili\u015fkin olumsuz bir d\u00fczenleme i\u00e7ermemektedir.\u201d<\/em> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, hukuk d\u00fczeninin kusur dahi aranmayan bir konuda hakk\u0131 zayi edilen ki\u015fiye bu konuda kanunun verdi\u011fi yetkiyi kullanmas\u0131na izin vermesi gerekti\u011fi tespitiyle \u00e7eli\u015fkili bir i\u00e7erik arzetmektedir. <\/p>\n\n\n\n

[49]<\/a>    Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2017\/642 Karar: 2019\/237, 10.01.2019, Kar\u015f\u0131 Oy yaz\u0131s\u0131 (=muhalefet \u015ferhi).<\/p>\n\n\n\n

[50]<\/a>    \u00c7ebi, \u00d6mer, Telif Hakk\u0131 \u0130hlalinden Do\u011fan Parasal Talepler (Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda) https:\/\/legal.com.tr\/blog\/genel\/telif-hakki-ihlalinden-dogan-parasal-talepler-yargitay-kararlari-isiginda\/<\/a> eri\u015fim: 10.12.2023<\/p>\n\n\n\n

[51]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, Esas: 2017\/642 Karar: 2019\/237, 10.01.2019; Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2011\/5205 Karar: 2011\/9022, 19.07.2011, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023. Ayn\u0131 y\u00f6nde: Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, E. 2015\/14042, K. 2017\/1973, T. 30.5.2017, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024. \u201cbulunacak bedelin 3 kat\u0131 tazminata h\u00fckmedilmesi gerekirken, emsal s\u00f6zle\u015fme yokmu\u015f gibi genel piyasa rayicine g\u00f6re fiktif hesaplama yapan bilirki\u015fi raporuna itibar edilerek karar verilmesi do\u011fru olmam\u0131\u015f, h\u00fckm\u00fcn daval\u0131lar yarar\u0131na bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir.\u201d <\/em>Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, E. 2018\/5073 K. 2019\/6260, 7.10.2019<\/p>\n\n\n\n

<\/a> <\/h4>\n\n\n\n

[52]    \u00d6ztan, s. 648.<\/p>\n\n\n\n

[53]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023; K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar<\/em>, 2019, s. 412.<\/p>\n\n\n\n

[54]<\/a>    Arslanl\u0131, s. 214, 215.<\/p>\n\n\n\n

[55]<\/sup><\/a> <\/sup>   Ayn\u0131 kanaat \u00f6rne\u011fin: \u00d6ztan, s. 649; Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2002\/8451 Karar: 2003\/791, 27.01.2003. \u201cFSEK 68. madde, 66. maddeye g\u00f6re \u00f6zel h\u00fck\u00fcm niteli\u011finde olup onu tamamlay\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Art\u0131k kusur unsuru i\u00e7ermeyen FSEK 68. madde kapsam\u0131nda varsay\u0131msal bedel ve \u00fc\u00e7 kata kadar tutar \u00f6denmesi konusunda daval\u0131 kusuru ile ili\u015fkilendirme zorunlulu\u011fu bulunmamaktad\u0131r.\u201d <\/em>B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 20. Hukuk Dairesi Esas: 2020\/372 Karar: 2021\/639, 08.07.2021, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024.<\/p>\n\n\n\n

[56]<\/a>    Ayn\u0131 y\u00f6nde: K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar, <\/em>2019, s. 409.<\/p>\n\n\n\n

[57]<\/a> \u00a0\u00a0 Bak\u0131n\u0131z: Derdiman, \u201cM\u00fczik eserine ili\u015fkin haklar\u0131n ihl\u00e2llerinde tazminat hangi mahkemeden istenir?\u201d https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/sorularla-hukuk\/muzik-eserine-iliskin-haklarin-ihlallerinde-tazminat-hangi-mahkemeden-istenir\/#_ftn16<\/a> , eri\u015fim: 25.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[58]<\/a>    Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2011\/5205 Karar: 2011\/9022, 19.07.2011, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[59]<\/a>    \u201cMal\u00ee haklara tecav\u00fcz halinde tazminat sorumlulu\u011funun d\u00fczenlendi\u011fi 68 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131ndaki\u2026\u201d<\/em> 5728 say\u0131l\u0131 Kanunun \u0130lgili maddesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmet gerek\u00e7esi, https:\/\/www5.tbmm.gov.tr\/tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d23\/c011\/tbmm23011045ss0056.pdf<\/a> , eri\u015fim: 11.12.2023 s. 25.<\/p>\n\n\n\n

[60]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2008\/11423 K. 2010\/2165 T. 25.2.2010, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a> eri\u015fim: 02.01.2024; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019.<\/p>\n\n\n\n

[61]<\/a>    Maddi ve manevi tazminata ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamayalar a\u015fa\u011f\u0131da ilgili konu ba\u015fl\u0131klar\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[62]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07.02.2019.<\/p>\n\n\n\n

[63]<\/a>    Ak\u0131n, Levent, \u201cFikri Haklara Y\u00f6nelik Tecav\u00fczlere Kar\u015f\u0131 Hukuk Davalar\u0131\u201d https:\/\/www.tuhis.org.tr\/pdf\/538.pdf<\/a> eri\u015fim: 16.12.2023, s. 142.<\/p>\n\n\n\n

[64]<\/a>    von Welser, 188<\/p>\n\n\n\n

[65]<\/a>    Fikri haklara \u201ctecav\u00fcz\u00fcn refi\u201d<\/em> yerine \u201csald\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi\u201d <\/em>(K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar<\/em>, 2019, s. 412) deyimi \u00f6nerilmi\u015ftir. Ak\u0131n, s. 135.<\/p>\n\n\n\n

[66]<\/a>    Arslanl\u0131, s. 212.<\/p>\n\n\n\n

[67]<\/a>    Arslanl\u0131, s. 211<\/p>\n\n\n\n

[68]<\/a>    Wandtke, Artur Axel- Ostendorff, Saskia, Urheberrecht <\/em>9. Auflage, Walter de Gruyter GmbH, Berlin\/Boston, 2023, s. 352.<\/p>\n\n\n\n

[69]<\/a>    Ayn\u0131 y\u00f6nde: Wenzel-Burkhardt, s. 207, 208.<\/p>\n\n\n\n

[70]<\/a>    \u00d6ztan, s. 664.<\/p>\n\n\n\n

[71]<\/a>    Bak\u0131n\u0131z: Wandtke- Ostendorff, s. 348.<\/p>\n\n\n\n

[72]<\/a>    Derdiman, Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131,<\/em> s. 227.<\/p>\n\n\n\n

[73]<\/a> \u00a0\u00a0 Ayn\u0131 Kanaat: K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Mustafa, Tazminat Hukuku, <\/em>6. Bask\u0131 Bilge Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2016, s. 47.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[74]<\/sup><\/a>    \u201c<\/em>Tazminat\u0131n dayana\u011f\u0131 olan yasa maddesi g\u00f6sterilmemi\u015f, maddi zarar\u0131n neye dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hangi \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re belirlenmek gerekti\u011fi a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemece \u00f6ncellikle bu y\u00f6n\u00fcn davac\u0131 tarafa a\u00e7\u0131klatt\u0131r\u0131larak, maddi ve manevi tazminat\u0131n yasal dayanaklar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 ve bu do\u011frultuda inceleme yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekirken,\u2026\u201d<\/em> Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2002\/350 Karar: 2002\/3414, 11.04.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023; Ayn\u0131 y\u00f6nde: \u00d6ztan, s. 675.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka kararda da: \u201cher ne kadar davac\u0131 vekilince dava dilek\u00e7esinde FSEK.’in 70. maddesi kapsam\u0131nda haks\u0131z fiil h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n tazmini taleplerinin de yer almas\u0131na ra\u011fmen, mahkemece bu hususun irdelenmedi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fse de, esasen dava dilek\u00e7esinin metin k\u0131sm\u0131nda FSEK.’in 70. maddesi kapsam\u0131nda zararlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bildirilmi\u015fse de, talep sonucu k\u0131sm\u0131nda an\u0131lan madde uyar\u0131nca herhangi bir talepte bulunulmad\u0131\u011f\u0131 gibi, talep sonucu k\u0131sm\u0131nda 30.000,-TL. maddi tazminat taleplerinin, a\u00e7\u0131k\u00e7a FSEK.’nin 68. maddesi uyar\u0131nca tespit edilecek rayi\u00e7 bedelin \u00fc\u00e7 kat\u0131 tutar\u0131ndaki telif tazminat\u0131na hasredildi\u011fi, bundan sonraki dilek\u00e7eler veya \u00f6n inceleme safhalar\u0131nda da FSEK.’nin 70. maddesine dayal\u0131 bir talepte bulunulmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla mahkemece davac\u0131n\u0131n an\u0131lan talebinin incelenmemesinde de bir usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, kald\u0131 ki aksinin kabul\u00fc halinde dahi davac\u0131n\u0131n an\u0131lan madde uyar\u0131nca bir zarar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu ispatlayamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, davac\u0131 ve daval\u0131 vekillerinin istinaf ba\u015fvurular\u0131n\u0131n esas y\u00f6n\u00fcnden reddine dair h\u00fck\u00fcm kurmak gerekmi\u015ftir.\u201d<\/em>  B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ankara 20. Hukuk Dairesi Esas: 2019\/1251 Karar: 2021\/454, 02.04.2021<\/p>\n\n\n\n

[75]<\/a>    Karahasan, Mustafa Re\u015fit, Tazminat Hukuku Manev\u00ee Tazminat, <\/em>6. Bask\u0131, Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2001, s. 65.<\/p>\n\n\n\n

[76]<\/a>    Bak\u0131n\u0131z ve Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z: Gschnitzer, Franz, Schuldrecht Besonderer Teil und Schadenersatz, <\/em>Springer-Verlag Wien, 1963, s. 143; Ayiter, s. 251; K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Tazminat hukuku,<\/em> s.1185 ve devam\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

[77]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

[78]<\/a>    Ayiter, s. 252; O\u011fuz, Arzu-Merhanc\u0131, Selin \u00d6zden, \u201cFikri ve S\u0131nai Haklar\u0131n \u0130hlalinden Do\u011fan Tazminat Talepleri\u201d, Prof. Dr. Erdal Onar\u2019a Arma\u011fan, C. II,<\/em> Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Yay\u0131nlar\u0131 No:391, Ankara 2013, ss: 951-974, s. 951<\/p>\n\n\n\n

[79]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.<\/p>\n\n\n\n

[80]<\/a>    Yarg\u0131tay emsal kararlar\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, \u201cmali haklarla manevi haklar aras\u0131ndaki ayr\u0131m sun’i bir ayr\u0131md\u0131r, mali haklar\u0131n devri manevi haklar\u0131n da kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kapsar<\/em>.\u201d \u00d6lenin terekesi d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in manevi haklar\u0131 miras\u00e7\u0131lar esasen kazanamazlar.  Kanun bunlar\u0131 em g\u00fcvenilir ki\u015filerden saym\u0131\u015f ve doktrin, \u201cmanevi haklar\u0131n eser sahibince g\u00fcvenilir bir kimseye b\u0131rak\u0131labilecektir.  <\/em>(Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 1981\/4-70 Karar: 1983\/123, 11.02.1983). Bu durumda miras\u00e7\u0131lar\u0131n da kullan\u0131lmaya elveri\u015fli haklar\u0131, eser sahibinin hat\u0131ras\u0131n\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in kullanma imkanlar\u0131 oldu\u011funda teredd\u00fct edilemez.<\/p>\n\n\n\n

[81]<\/a>    Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2002\/350 Karar: 2002\/3414, 11.04.2002.<\/p>\n\n\n\n

[82]<\/a>    \u00d6ztan, s. 673; Yarg\u0131tay Hukuk B\u00fcy\u00fck Genel Kurulu, Esas: 1981\/1, Karar: 1981\/2, 18.12.1981.<\/p>\n\n\n\n

[83]<\/a>    Demirba\u015f, s. 159, 160.<\/p>\n\n\n\n

[84]<\/a>    Yumuk, Hamit, \u0130dari Yarg\u0131da Tazminat Davas\u0131, <\/em>Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Kamu Hukuku (\u0130dare Hukuku) Anabilim Dal\u0131, Ankara, 2005, s. 88; K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Tazminat Hukuku,<\/em> s. 1185 ve devam\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[85]<\/a>    Karahasan, Tazminat Hukuku Manev\u00ee Tazminat,<\/em> s. 65, 66.<\/p>\n\n\n\n

[86]<\/a>    Derdiman, R. Cengiz. \u0130dar\u00ee Yarg\u0131n\u0131n Genel Esaslar\u0131, <\/em>3. Bask\u0131 Akt\u00fcel Yay\u0131nlar\u0131, Bursa, 2014, s. 268.<\/p>\n\n\n\n

[87]<\/a> \u00a0\u00a0 Ayn\u0131 kanaat: K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Tazminat Hukuku,<\/em> s. 1190. Ayn\u0131 yerde at\u0131f yap\u0131lan: Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesi, Esas: 2014\/12046 Karar: 2015\/9561, 09.09.2015.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

[88]<\/a>    \u201c<\/em>Manevi tazminatta ama\u00e7 zarar verici olay nedeniyle ma\u011fdurda meydana gelen ac\u0131, \u0131zd\u0131rap, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve elem duygular\u0131n\u0131 giderilmesi ve ki\u015finin bu y\u00f6nden tatmin edilmesidir.\u201d<\/em> Derdiman, \u0130dar\u00ee Yarg\u0131n\u0131n Genel Esaslar\u0131,<\/em> s. 268.<\/p>\n\n\n\n

[89]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2002\/11-283 Karar: 2002\/340, 01.05.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[90]<\/a>    Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 1981\/4-70 Karar: 1983\/123, 11-02-1983<\/p>\n\n\n\n

[91]<\/a>    \u00d6ztan, s. 671.<\/p>\n\n\n\n

[92]<\/a> \u00a0\u00a0 <\/strong>Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2003\/4-260 K. 2003\/271 T. 2.4.2003; Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, E. 2005\/8095, K. 2006\/7919, 04.07.2006.<\/p>\n\n\n\n

[93]<\/a>    O\u011fuz-Mehranc\u0131, s. 953.<\/p>\n\n\n\n

[94]<\/a>    Karahasan, Tazminat Hukuku Manev\u00ee Tazminat<\/em>, s. 65.<\/p>\n\n\n\n

[95]<\/a>    Ayn\u0131 kanaat: Erdil, s. 112; aksi g\u00f6r\u00fc\u015f: K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar,<\/em> 2019, s. 411.<\/p>\n\n\n\n

[96]<\/a>    Ayn\u0131 y\u00f6nde: \u00d6zcan, Zeynep-T\u00fcrk, Ali, \u201cFikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 70 H\u00fckm\u00fc Uyar\u0131nca A\u00e7\u0131labilecek Tazminat Davalar\u0131n\u0131n \u015eartlar\u0131\u201d, S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, SD\u00dcHFD cilt: 10, say\u0131: 2, Y\u0131l: 2020, s. 233. Manevi tazminat i\u00e7in kusurun belli bir a\u011f\u0131rl\u0131kta olmas\u0131n\u0131n arand\u0131\u011f\u0131 ve yasal h\u00fck\u00fcmdeki manevi haklar\u0131n ihlalinde kusurun a\u011f\u0131r oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7in<\/em> bak\u0131n\u0131z: Ayiter, s. 252.<\/p>\n\n\n\n

[97]<\/a> \u00a0\u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2002\/11-283 Karar: 2002\/340, 01.05.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023. T\u00fcm Tazminat davalar\u0131nda (dolay\u0131s\u0131yla manevi tazminat davas\u0131nda) kusur ve zarar \u015fartlar\u0131n\u0131n aranaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki<\/em> (aksi) g\u00f6r\u00fc\u015f: Demirba\u015f, s. 144, 146 ve devam\u0131.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

[98]<\/a>    Ayn\u0131 Y\u00f6nde: \u00d6ztan, s. 671. \u201cEser sahibinin eseri \u00fczerindeki manevi haklar\u0131n\u0131n ihlali halinde istenebilecek manevi tazminata ili\u015fkin d\u00fczenlemeler Fikir ve Sanat Eserleri Kanunda yer al\u0131rken, \u015fahsi menfaatlerinin ihlali halinde istenebilecek manevi tazminat B.K.49 maddesine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Genel olarak \u015fahsi menfaatlerin ihlal edilip edilmedi\u011fi ki\u015filik hukukuna ait h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re tayin olunacak bir husustur.<\/em> (Bkz. Fikri M\u00fclkiyet Hukuku, Prof. Dr. \u00dcnal Tekinalp, \u0130st.1999 Sh.312 No:94 vd., Prof. Dr. \u015eafak N. Erel, T\u00fcrk Fikir ve Sanat Hukuku, Yenilenmi\u015f \u0130kinci Bask\u0131 Ank.1998 sh.304, 305 vd.).\u201d<\/em> Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2002\/11-283 Karar: 2002\/340, 01.05.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[99]<\/a>    Yarg\u0131tay B\u00fcy\u00fck Genel Kurulu Esas: 1980\/1 Karar: 1981\/2, 18.02.1981, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023<\/p>\n\n\n\n

[100]<\/a>   Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2002\/11-283 Karar: 2002\/340, 01.05.2002, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023<\/p>\n\n\n\n

[101]<\/a>   Karahan ve di\u011ferleri, s. 139.<\/p>\n\n\n\n

[102]<\/a>   Erdil, s. 111.<\/p>\n\n\n\n

[103]<\/a>   Malvarl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda geni\u015f bilgi: Derdiman, R. Cengiz, \u201cHukukta Malvarl\u0131\u011f\u0131 Kavram\u0131 ve Kapsam\u0131\u201d, Hukuki Yakla\u015f\u0131m Sitesi,  <\/em>https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/makaleler\/hukukta-malvarligi-kavrami-kapsami\/<\/a> ,eri\u015fim: 31.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[104]<\/a>   Bak\u0131n\u0131z: Karahasan, Mustafa Re\u015fit, Tazminat Hukuku Madd\u00ee Tazminat, 6 Bask\u0131, Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2001, s. 54, 55, 68, 69<\/em><\/p>\n\n\n\n

[105]<\/a>   Derdiman, \u0130dar\u00ee Yarg\u0131n\u0131n Genel Esaslar\u0131<\/em>, s. 267, 268.<\/p>\n\n\n\n

[106]<\/a>   Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2014\/127 K. 2014\/7331 T. 14.4.2014<\/em><\/p>\n\n\n\n

[107]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

[108]<\/a>   \u201cHukuk ve ceza d\u00e2valar\u0131na m\u00fcteallik 66- 80\u2019nci maddeler eser sahiplerine tam bir himayeyi temin etmek maksad\u0131yla son teferruata kadar gerek maddi hukuk, gerek usul hukuku bak\u0131m\u0131ndan tanzim edilmi\u015ftir. Tespit d\u00e2vas\u0131, tecav\u00fcz\u00fcn ref\u2019i d\u00e2vas\u0131, tecav\u00fcz\u00fcn men’i d\u00e2vas\u0131 ve tazminat d\u00e2vas\u0131 ile ihtiyati tedbirler hakk\u0131ndaki kaideler ilk bak\u0131\u015fta fazla teferruatl\u0131 tel\u00e2kki edilebilirse de bu hukuk sahas\u0131na umumiyetle pek seyrek temas etmek f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulan yarg\u0131\u00e7lar i\u00e7in faydal\u0131 direktifler rol\u00fcn\u00fc oynayabilirler.\u201d <\/em>5846 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fck\u00fcmet Gerek\u00e7esi, https:\/\/www5.tbmm.gov.tr\/tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d09\/c010\/tbmm09010010ss0289.pdf<\/a> eri\u015fim: 11.12.2023 s. 7. Ayn\u0131 metinde Adalet Komisyonu Raporunda ayn\u0131 tekrar i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: s. 14.<\/p>\n\n\n\n

[109]<\/a>   5728 say\u0131l\u0131 Kanunun \u0130lgili maddesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmet gerek\u00e7esi, https:\/\/www5.tbmm.gov.tr\/tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d23\/c011\/tbmm23011045ss0056.pdf<\/a> , eri\u015fim: 11.12.2023 s. 25.<\/p>\n\n\n\n

[110]<\/a>   Madde metni: \u201cDevletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri, T\u00fcrk milletinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ki\u015filerin ve toplumun refah, huzur ve mutlulu\u011funu sa\u011flamak; ki\u015finin temel hak ve h\u00fcrriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayacak surette s\u0131n\u0131rlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald\u0131rmaya, insan\u0131n maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

[111]<\/a>   \u00d6ztan, s. 664.<\/p>\n\n\n\n

[112]<\/a> \u00a0 T\u00fcrk Fikri M\u00fclkiyet Hukukunda G\u00fcncel Geli\u015fmeler<\/em> <\/strong>M\u00dcS\u0130AD cep kitaplar\u0131, \u0130stanbul, 2011, s. 122.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[113]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019 (Kararda \u201c<\/strong>Yavuz\/Al\u0131ca\/Merdivan, s. 2080\u201d at\u0131f\u0131 da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[114]<\/a>   Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 1987\/1836 Karar: 987\/4131 (bak\u0131n\u0131z: Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.)<\/p>\n\n\n\n

[115]<\/a>   Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.<\/p>\n\n\n\n

[116]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019 (Kararda \u201c<\/strong>Yavuz\/Al\u0131ca\/Merdivan, s. 2080\u201d at\u0131f\u0131 da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[117]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-71 K. 2020\/483, 30.6.2020.<\/p>\n\n\n\n

[118]<\/a>   Ayn\u0131 Kanaat: \u00d6ztan, s. 675.<\/p>\n\n\n\n

[119]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2018\/998 K. 2019\/373, 28.3.2019<\/p>\n\n\n\n

[120]<\/a>   Karahasan, Tazminat Hukuku Manev\u00ee Tazminat,<\/em> s. 65.<\/p>\n\n\n\n

[121]<\/a>   T\u00fcrk Fikri M\u00fclkiyet Hukukunda G\u00fcncel Geli\u015fmeler,<\/em> <\/strong>s. 120<\/p>\n\n\n\n

[122]<\/a>   Erdil, s. 110; K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, Fikri Haklar<\/em>, 2019, s. 423, 424; \u00d6ztan, s. 649, 650. FSEK\u2019in 68\/1 maddesi gere\u011fince bedelinin \u00fc\u00e7 kat\u0131na h\u00fckmedilmesiyle hak sahibinin zarar\u0131 rahatl\u0131kla kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 gerek\u00e7eli aksi g\u00f6r\u00fc\u015f: \u00d6ztan, s. 650)<\/em><\/p>\n\n\n\n

[123]<\/a>   Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020<\/p>\n\n\n\n

[124]<\/a> \u00a0 Yavuz, Levent\/Al\u0131ca, T\u00fcrkay\/Merdivan, Fethi: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu C. II, Ankara, 2015, s. 2080, bak\u0131n\u0131z: Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

[125]<\/a> \u00a0 \u201cDava tarihi \u00f6ncesine ili\u015fkin tecav\u00fcz olu\u015fturan ve dola\u015f\u0131mdaki n\u00fcshalar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 veya imhas\u0131 suretiyle tecav\u00fcz\u00fcn ref edilmesini istiyor ise FSEK\u2019in 68\/1 maddesi gere\u011fince bedel \u00f6denmesini de\u011fil, FSEK\u2019in 70\/2 maddesi gere\u011fince tazminat veya 70\/3 maddesi gere\u011fince m\u00fctecavizin elde etti\u011fi k\u00e2r\u0131 talep etmelidir.\u201d <\/em>Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-71 K. 2020\/483, 30.6.2020.<\/p>\n\n\n\n

[126]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-6 Karar: 2019\/85, 07-02-2019; \u00d6ztan, s. 649, 650.<\/p>\n\n\n\n

[127]<\/a>   \u201c\u2026daval\u0131lar\u0131n eylemi ayn\u0131 zamanda bir haks\u0131z fiil te\u015fkil etti\u011fine ve daval\u0131lar\u0131n temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmeleri i\u00e7in ihtar ke\u015fidesi gerekmedi\u011fine g\u00f6re, mahkemece haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten itibaren temerr\u00fct faizine h\u00fckmedilmesi gerekirken,\u2026\u201d<\/em> Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 2011\/5205 Karar: 2011\/9022, 19.07.2011, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr<\/a> Eri\u015fim: 17.12.2023.<\/p>\n\n\n\n

[128]<\/a> \u00a0 \u201cTaraflar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f gibi bir durum has\u0131l oldu\u011fu da g\u00f6zetilerek, maddi tazminat hesab\u0131n\u0131n yabanc\u0131 para \u00fczerinden hesaplanmas\u0131 gerekir\u2026 O halde yay\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasa maddesine ve Yarg\u0131tay uygulamas\u0131na g\u00f6re FSEK, 68 madde uyar\u0131nca taraflar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f gibi bir durum has\u0131l oldu\u011fu g\u00f6zetilerek maddi tazminat hesab\u0131n\u0131n yabanc\u0131 para \u00fczerinden hesaplanmas\u0131 ve h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve bu gerek\u00e7e ile yerel mahkeme direnme karar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 gerekirken\u2026\u201d <\/em>Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E: 2002\/11-176 K: 2002\/214, 20.3.2002.<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n\n\n\n

[129]<\/a>   Yarg\u0131tay 11 Hukuk Dairesi, Esas: 1990\/2818 karar: 1990\/3315, 13.04.1990; Esas: 1997\/1850 Karar: 1997\/2313, 31.03.1997; Esas: 2003\/4292 karar: 2003\/11261, 01.12.2003, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a>, eri\u015fim: 02.01.2024.<\/p>\n\n\n\n

[130]<\/a>   Erdil, s. 112; ayn\u0131 y\u00f6nde Tekinalp, s. 319.<\/p>\n\n\n\n

[131]<\/a>   Sar\u0131kaya, s. 77.<\/p>\n\n\n\n

[132]<\/a>   T\u00fcrk Fikri M\u00fclkiyet Hukukunda G\u00fcncel Geli\u015fmeler<\/em>, s. 121<\/p>\n\n\n\n

[133]<\/a>   Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi Esas: 1997\/1850 Karar: 1997\/2313, 31.03.1997.<\/p>\n\n\n\n

[134]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2008\/11423 K. 2010\/2165 T. 25.2.2010.<\/p>\n\n\n\n

[135]<\/a>   Ayiter, s. 244.<\/p>\n\n\n\n

[136]<\/a> \u00a0 \u00d6rne\u011fin: Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020; \u201cFSEK\u2019in 68. maddesinde d\u00fczenlenen \u2018varsay\u0131<\/em>[lan] bedelin\u2019 m\u00fctecavizi cayd\u0131rmaya y\u00f6nelik medeni ceza niteli\u011finde oldu\u011fu g\u00f6zetilmeden \u2026\u201d <\/em>Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019; <\/strong>\u00d6ztan, s. 649; Demirba\u015f, s. 65, 71.<\/p>\n\n\n\n

[137]<\/a>   Tekinalp, s. 305, 319.<\/p>\n\n\n\n

[138]<\/a>   Ernst E. Hirsch, Hukuk\u00ee Bak\u0131mdan Fikr\u00ee S\u00e2y, C. II, \u0130ktisadi Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f Matbaas\u0131 ve Ne\u015friyat Yurdu, \u0130stanbul, 1943, s. 165, nakleden: Sar\u0131kaya, s. 71. <\/p>\n\n\n\n

[139]<\/a>   Sar\u0131kaya, s. 75.<\/p>\n\n\n\n

[140]<\/a> \u00a0 Y\u0131ld\u0131z, Ozan Ali, \u201c\u00c7oklu Tazminat Talebinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda D\u00fczenlenen Hukuki Talepler Aras\u0131ndaki Yeri\u201d Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 70. Y\u0131l\u0131nda Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu,<\/em> Yay\u0131na Haz\u0131rlayanlar: \u0130stanbul Barosu Fikri ve Sinai Haklar Komisyonu, Edit\u00f6rler Remzi Tamer Pekdin\u00e7er, Ozan Ali Y\u0131ld\u0131z, \u0130stanbul Barosu Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, (www.istanbulbarosu.org.tr<\/a>), s. 298.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[141]<\/a>   Y\u0131ld\u0131z, Ozan Ali, \u201c\u00c7oklu Tazminat Talebinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda D\u00fczenlenen Hukuki Talepler Aras\u0131ndaki Yeri\u201d Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 70. Y\u0131l\u0131nda Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu,<\/em> Yay\u0131na Haz\u0131rlayanlar: \u0130stanbul Barosu Fikri ve Sinai Haklar Komisyonu, Edit\u00f6rler Remzi Tamer Pekdin\u00e7er, Ozan Ali Y\u0131ld\u0131z, \u0130stanbul Barosu Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, (www.istanbulbarosu.org.tr<\/a>), s. 298.<\/p>\n\n\n\n

[142]<\/a>   Benzer g\u00f6r\u00fc\u015f: Samson, Benvenuto,Das<\/em> <\/em><\/strong>Neue<\/em> <\/em><\/strong>Urheberrecht,<\/em> <\/strong>Verlag F\u00fcr Angewandte W\u0131ssenschaften Baden-Baden, 1966, s. <\/em>103, 104.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[143]<\/a>   Samson, s. <\/em>103<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[144]<\/a>   Tekinalp, s. 305, 319.<\/p>\n\n\n\n

[145]<\/a> \u00a0 \u00d6rne\u011fin: Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020; <\/strong>\u201cFSEK\u2019in 68. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cvarsay\u0131msal bedelin\u201d m\u00fctecavizi cayd\u0131rmaya y\u00f6nelik medeni ceza niteli\u011finde oldu\u011fu g\u00f6zetilmeden \u2026\u201d <\/em>Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019<\/p>\n\n\n\n

[146]<\/a>   \u00d6rne\u011fin: \u00d6ztan, s. 649; Demirba\u015f, s. 65, 71.<\/p>\n\n\n\n

[147]<\/a>   Ernst E. Hirsch, Hukuk\u00ee Bak\u0131mdan Fikr\u00ee S\u00e2y, C. II, \u0130ktisadi Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f Matbaas\u0131 ve Ne\u015friyat Yurdu, \u0130stanbul, 1943, s. 165, nakleden: Sar\u0131kaya, s. 71. <\/p>\n\n\n\n

[148]<\/a>   Sar\u0131kaya, s. 75.<\/p>\n\n\n\n

[149]<\/a>   Erdil, s. 107<\/p>\n\n\n\n

[150]<\/a> \u00a0 Tekinalp, s. 319; Erdil, s. 110.<\/p>\n\n\n\n

<\/h5>\n\n\n\n

[151]<\/a>   \u201cFarazi s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince yasal h\u00e2le gelen kullan\u0131m, dava konusu olan ve dava tarihinden \u00f6nceki mali haklar ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d<\/em> Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020. \u201c\u2026bu talebine ba\u011fl\u0131 olarak dava konusu edilen ihl\u00e2ller ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmak \u00fczere taraflar aras\u0131nda bir farazi s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisi, <\/em>bir lisans s\u00f6zle\u015fmesi meydana geldi\u011fi\u2026\u201d<\/em>, Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi   Esas: 2003\/11539 Karar: 2003\/10196, 31.10.2003, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a> eri\u015fim: 02.01.2024; ayn\u0131 kanaat: \u00d6ztan, s. 650.<\/p>\n\n\n\n

[152]<\/a>  B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 20. Hukuk Dairesi Esas: 2020\/372 Karar: 2021\/639, 08.07.2021<\/p>\n\n\n\n

[153]<\/a>  B\u00f6lge Adliye Mahkemesi \u0130zmir 20. Hukuk Dairesi Esas: 2020\/372 Karar: 2021\/639, 08.07.2021<\/p>\n\n\n\n

[154]<\/a>   Yarg\u0131tay 11. HD, 26.04.1999 tarih ve E.1999\/594, K.1999\/3250 say\u0131l\u0131 karar, nakleden: \u00d6zkan, Ayt\u00fcl-\u00d6zkan Ahmet Fatih \u201cFikir ve Sanat Eserleri Ba\u011flam\u0131nda Tecav\u00fcz\u00fcn Ref\u2019i Davas\u0131 ve \u00dc\u00e7 Kat Bedel Sorunu\u201d, Hacettepe \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, <\/em>6(1) 2016, 103\u2013134, dipnot: 13.<\/p>\n\n\n\n

[155]<\/a>  \u201cFSEK m. 68 uyar\u0131nca talep edilen bedel hak sahibi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yoksun kal\u0131nan k\u00e2ra kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir; bu bak\u0131mdan, ayr\u0131ca bir fiil zarar olu\u015fmu\u015fsa bunun tazmini FSEK m. 68\u2019e dayanan bedel talebine ilaveten istenebilir.\u201d<\/em> Sar\u0131kaya, s. 77, dipnot: 79, at\u0131f yap\u0131lan kaynak: Yavuz, Levent \/ Al\u0131ca, T\u00fcrkay \/ Merdivan, Fethi, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu, C. II,<\/em> 2. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2014, s. 2214.<\/p>\n\n\n\n

[156]<\/a> \u00a0 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu E. 2017\/11-6 K. 2019\/85, 07.02.2019; <\/strong>Yavuz, Levent\/Al\u0131ca, T\u00fcrkay\/Merdivan, Fethi: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu C. II, Ankara, 2015, s. 2080, bak\u0131n\u0131z: Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2017\/11-71 Karar: 2020\/483, 30.6.2020.<\/p>\n\n\n\n

[157]<\/a>   \u201c\u2026TL telif tazminat\u0131n\u0131n ihlal tarihi olan 24.10.2016 tarihinden itibaren i\u015fleyecek yasal faizi ile birlikte daval\u0131dan tahsiline, daval\u0131n\u0131n muhtemel tecav\u00fcz\u00fcn\u00fcn men’ine, h\u00fck\u00fcm \u00f6zetinin ilan\u0131na, davac\u0131 vekilinin fazlaya ili\u015fkin taleplerinin reddine karar verilmi\u015ftir.\u201d<\/em>  B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ankara 20. Hukuk Dairesi Esas: 2019\/1251 Karar: 2021\/454, 02.04.2021, https:\/\/mevzuat.sinerjias.com.tr\/<\/a> , eri\u015fim: 02.01.2024.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131n\u0131n Dava Yoluyla korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak dava t\u00fcrleri ve usulleri ile ilgili incelemeyi konu alan bu yaz\u0131n\u0131n k\u0131sa \u00f6zeti de say\u0131labilecek \u00f6z\u00fc, a\u015fa\u011f\u0131da; \u201c4. Sonu\u00e7 Yerine: Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131na M\u00fcdahaleyi \u00f6nleyici izahat\u0131n \u00d6zeti\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer almaktad\u0131r. Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak iktibas ya da yasal kullan\u0131m halleri gibi hukuki konular bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-2487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"yoast_head":"\nFikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131 | Hukuki Yakla\u015f\u0131m<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hukuki Yakla\u015f\u0131m\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-26T14:09:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"72 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/\",\"url\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/\",\"name\":\"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131 | Hukuki Yakla\u015f\u0131m\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg\",\"datePublished\":\"2024-02-26T14:09:06+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-26T14:09:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/26537196a4ad147b11fa4caf7ad72ad2\"},\"description\":\"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg\",\"width\":750,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/\",\"name\":\"Hukuki Yakla\u015f\u0131m\",\"description\":\"My WordPress Blog\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/26537196a4ad147b11fa4caf7ad72ad2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/litespeed\/avatar\/891e351861f552008c8b326025617c59.jpg?ver=1778810654\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/litespeed\/avatar\/891e351861f552008c8b326025617c59.jpg?ver=1778810654\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\"],\"url\":\"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131 | Hukuki Yakla\u015f\u0131m","description":"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131","og_description":"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.","og_url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/","og_site_name":"Hukuki Yakla\u015f\u0131m","article_published_time":"2024-02-26T14:09:06+00:00","og_image":[{"width":750,"height":400,"url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"admin","Tahmini okuma s\u00fcresi":"72 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/","url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/","name":"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131 | Hukuki Yakla\u015f\u0131m","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg","datePublished":"2024-02-26T14:09:06+00:00","dateModified":"2024-02-26T14:09:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/26537196a4ad147b11fa4caf7ad72ad2"},"description":"fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda a\u00e7\u0131labilecek dava t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n birlikte talep edilebilmesi hususlar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/fikri-mulkiyet-haklarinin-dava-yoluyla-korunmasi.jpg","width":750,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/genel\/fikri-mulkiyet-hakkinin-dava-yoluyla-korunmasi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fikri M\u00fclkiyet Hakk\u0131n\u0131n Dava Yoluyla Korunmas\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#website","url":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/","name":"Hukuki Yakla\u015f\u0131m","description":"My WordPress Blog","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/26537196a4ad147b11fa4caf7ad72ad2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/#\/schema\/person\/image\/","url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/litespeed\/avatar\/891e351861f552008c8b326025617c59.jpg?ver=1778810654","contentUrl":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-content\/litespeed\/avatar\/891e351861f552008c8b326025617c59.jpg?ver=1778810654","caption":"admin"},"sameAs":["http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni"],"url":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2488"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.hukukiyaklasim.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}